मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

६९] अङ्गदूषणविधानम् ४१३
ऊर्ध्वता(त)लस्य चाङ्गेषु मानं हीनाधिकं तु चेत् ।
लोके भवेत्स्वनावृष्टिः स्वयं दृष्ट्या विनश्यति ॥ २६ ॥ 52
प्रपाङ्गमधिकंहीनं चेल्लोके दारिद्र(द्र्य)मावहेत् ।
लुपमानमधिकं हीनं सञ्जनेन(नश्) च प्रधिनश्यति ॥ २७ ॥
अन्तश्चैव बहिश्चैव विपरीतो(तमु)त्तरं तु चेत् ।
विद्यावृद्धिर्विनाशं स्याद् बन्धुनाशं भवेद् ध्रुवम् ॥ २८ ॥ 56
कुड्याङ्गमधिकहीनं चेद् विस्तारे चोदयेऽपिवा ।
द्विजातिसर्ववर्णानां सर्वनाशकरं भवेत् ॥ २९ ॥
भित्तिश्रोण्यधिकं हीनं स्थाननाशं धनक्षयम् ।
तत्रहीनाधिकं चेत्पादस्थानाङ्घ्रिकाश्रयम् ॥ ३० ॥ 60
सर्वेषां भित्तिमानेषु तत्र दोषो न विद्यते ।
पादस्थानं विना भित्तिं सर्वदोषसमुद्भवम् ॥ ३१ ॥
यद्यद्वास्तु यथा कुर्यात्तत्तद्दंशाधिकाङ्घ्रिका(कहीना)न् ।
तथाङ्घ्रियो(ङ्घ्यौ)रन्यथा स्यात्तु पुत्रपौत्रविनाशनम् ॥ ३२ ॥ 64
उक्तवत्स्यादङ्घ्रिकांशं च कुर्यात्तच्छुभदं सदा ।
ऊहापोहादिकैर्धिभ्यां शास्त्रोक्ते तु यदा तथा ॥ ३३ ॥
उद्दि(ऊहा)हीना चोक्तहीनात्यधि कर्तृ(र्त्री) विनश्यति ।
तस्मात्तु शिल्पिविद्वद्भिः परिमहो(दृ ढ)क्त्वत्कुरु(क्रियेत) ॥ ३४ ॥ 68
अङ्गहीनाधिकं दोषमेवमुक्तं पुरातनैः ॥ ३५ ॥
प्रासाद(दे) मण्डप(पे) तथावरु(र)णादिदेशे
साङ्गे च गोपुरपदे त्वपरेषु सर्वे[षु] ।
दोषाधिकं यदि भवेत्त्वथवा गुणाधिकम् 72
तन्मर्त्यदेवनृपतिष्वपि तत्फलं स्यात् ॥ ३६ ॥
इति मानसार वास्तुशास्त्रे अङ्गदूषणविधानं नाम ऊनसप्ततितमोऽध्यायः ॥