मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

३१२ मानमारे [अध्यायः ४८]
बालवल्ल्यादिपत्रैश्च सुरपुष्पसूनुकाकृतम् ।
सर्वेषामपि वल्ल्या(ल्ली) च श्यामवर्णनिभं भवेत् ॥ २७ ॥ 52
वल्ल्यग्रं तु सर्वेषां रक्तवर्णेन शोभितम् ।
सर्वेषां पत्रचिह्नं स्याद्धेमवर्णेन शोभितम् ॥ २८ ॥
पत्राग्रं क्षुद्रवल्ल्या च सर्वं श्यामनिभं भवेत् ।
भ्रमरैरभिसंयुक्तं सर्वशाखानिरे(के)तने ॥ २६ ॥ 56
नानापत्रैश्च पुष्पैश्च नानावस्यै(ल्लीभि)श्च संयुतम् ।
नानारत्नैश्च दामं(मभिश्च) च नानापद्म्य(चि)भिरामयेत् ॥ ३० ॥
नाना[पि] वानरैर्युक्तं [च] नानादेवा(वी)भिरामयेत् ।
सिद्धविद्याधरायैश्च(दिभिः) शाखैः शाखान्तरात्मकैः ॥ ३१ ॥ 60
अन्तर्बहिश्च सर्वेषां सर्वत्र परिकल्पयेत् ।
वृक्षमूलादिचा(या)प्रान्तं [च] युक्त्या पत्रादिशोभितम् ॥ ३२ ॥
सर्वाङ्गं(ङ्गे) क्षुद्रपर्व(वं) स्यात्पत्रवल्ल्यादिनिर्गमम् ।
शाखामूलस्य पर्वे तु (र्वणि) मौलिमुण्डं च योजयेत् ॥ ३३ ॥ 64
पत्रवल्ल्यैश्चना(ल्लीभिश्चा)प्यैश्च भ्रमरीपीडिसंयुतम् ।
भ्रमराकृति सर्वत्र पत्रवल्ल्यादिभिस्तथा ॥ ३४ ॥
एवं तु कल्पवृक्षं(क्षः) स्यात् शे(च्छे) युक्त्या प्रयोजयेत् ॥ ३५ ॥
मुक्ता(क्त)प्रयाङ्गम(स्या)ध मण्डपमध्यदेशे 68
सिंहासनं(न)मकरचिह्नतोरणार्थम् ।
कल्पद्रुमस्य(स्तु) पुरतो बहिरङ्ग(ङ्क)णं स्यात्
चक्रेश्वरस्तु परिरभ्य विराजते स्म ॥ ३६ ॥
सम्पूर्णचन्द्रवदनामहाराजपुत्रा 72
राजाङ्गनानगख्यातविलासिनीभिः
विद्वद्द्भिरन्यद(न्यैर)पि वन्दिकुमारमुख्यैः
संसेव्यमानचरखाम्बुरुहा(है)स्तु(स्तैः) राजभिः ॥ ३७ ॥
इति मानमारे वास्तुशास्त्रे कल्पवृक्षविधानं नाम अष्टाचत्वारिंशोऽध्यायः ॥