मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

चामरे धवलच्छत्रं बहुमालाधर(रा) स्मृतम् ।
शासनानां तु सर्वेषां षट्पादं परिकीर्तितम् ॥ २४ ॥ 48
चक्रवर्ती विशेषेण नवमालाधरः सुखी ।
चामरैर्कं विनाच्छत्रं चतुष्पादसमन्वितम् ॥ २५ ॥
क्षुद्रस्य परिपालेभ्यो मध्यश्रेष्ठस्य योग्यकम् ।
बहुमाला च संप्रोक्तमन्यैः क्षुद्रैस्तु वर्धिते(वच्यते) ॥ २६ ॥ 52
वृत्ता(त्त्या) सज्जननिर्यूहं(हो) मुक्ता च(क्त्या) स्रग्विभूषणम् ।
क्षुद्र(मध्य)श्रेष्ठस्य नृपतेश्शोभे जनपदे स्मृतौ(ते) ॥ २७ ॥
अन्येभ्यो(भ्यः) क्षुद्रराजेभ्यस्त्वेकजानपदं परम् ।
एते तु क्षुद्रभूपाले(ला) भूपालानां तु सेवकाः ॥ २८ ॥ 56
चक्रवर्त्याख्यराजोऽसौ दुर्जनानां तु नाशकः ।
कृपालुः कृपया लोकं संरक्षति मुहुर्मुहुः ॥ २९ ॥
अथ [च] दशैकांशं करं स्वीकृत्य तिष्ठति ।
महाराजः षडंशो तु करं चैकं परिग्रहे(गृहीया)त् ॥ ३० ॥ 60
दुर्जनानां जनं ज्ञात्वा दिशि धर्मस्य पालकाः(कः) ।
नरेन्द्रस्य(श्च) तु पञ्चांशं करं स्वीकृत्य राज्यति ॥ ३१ ॥
अर्थिभ्योऽतिदरिद्रेभ्यो दाता धनवतां गृहीयात् ।
अथ पार्ष्णिकाख्यनृपतिः करमध्य(पादं) प्रतिगृही(ह्री)यात् ॥ ३२ ॥ 64
पट्टधरस्य समये चोक्तवत् त्रिः(त्र्यंशं) प्रतिगृही(हीया)त् ।
ददाति विदुषां भूयः स(श्रा)न्येभ्यः किञ्चिदेव हि ॥ ३३ ॥
पट्टभाक् राज्यं(ज्यस्य) तत्सर्वं करं स्वीकृत्य तिष्ठति ।
देवेभ्यो ब्राह्मणेभ्योऽपि नित्य(त्वं) मान्यं करोत्यसौ ॥ ३४ ॥ 68
प्र(प्रा)हारकस्य(श्च) देशस्य करं स्वीकृत्य तिष्ठति ।
नीतिशास्त्रोक्तवन्न्यायमन्यार्थं करोत्यपि ॥ ३५ ॥
धर्मज्ञश्चोपकारज्ञो वामभिः(शुभैश्च) कर्मभिः दृढः ।
अस्त्रग्राहः स्वराज्यस्य न्यायाजग्राह(द्गृह्णाति) तत्करम् ॥ ३६ ॥ 72