मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

द्वारमानविधानम्
द्वारमानविधिं वक्ष्ये लक्षणं वक्ष्यतेऽधुना ।
भूसुराणां सुरादीनां वर्णानां चालयादिकम् (दिषु) ॥ १ ॥
वासे(से) वातायनादीनां कुड्यगोपुरमण्डपे ।
द्वारस्तम्भयुतं(ग्मं) सर्वद्वारमानाद् बहिर्भवेत् ॥ २ ॥ 4
सार्धहस्तं समारभ्य षट्षडङ्गुलवर्धनात् ।
त्रयोविंशत्युत्सेधं द्वारं सप्तकरान्तकम् ॥ ३ ॥
महद्(द्वा)द्वारमिति प्रोक्तमुपद्वारमिहोच्यते ।
एकहस्तं समारभ्य त्रित्र्यङ्गुलविवर्धनात् ॥ ४ ॥ 8
उपद्वार(रं) त्रिहस्तान्तं सप्ता(प्त)दशविधोदयम् ।
द्वादशाङ्गुलमारभ्य त्रित्रिमात्रविवर्धनात् ॥ ५ ॥
वातायन(नं) द्विहस्तान्त(न्तं) त्रयोदशविधोदयम् ।
शुद्धद्वारोदयं ह्येषं तद्विस्तारमिहोच्यते ॥ ६ ॥ 12
सर्वेषां द्वारतुङ्गार्धं शुद्धद्वारं(र)विशालकम् ।
अथवा द्वारमुख्यानां हर्म्यपादमिहो(वशादु)च्यते ॥ ७ ॥
तत्तत्पादोदये वाथ वसुनन्ददशांशकैः ।
तत्तदेकांशहीनं स्याद् द्वारतुङ्गमिति स्मृतम् ॥ ८ ॥ 16
तदर्धं विस्तृतं प्रोक्तमथ हर्म्यवशो(शादु)च्यते ।
सत्रिपादकरा(रमा)रभ्य षट्षडङ्गुलवर्धनात् ॥ ९ ॥
सत्रिपादत्रिहस्तान्तं कन्यसादि नवोदयम् ।
एवं तु क्षुद्रहर्म्ये तु मुख्ये(ख्य)द्वारं प्रकल्पयेत् ॥ १० ॥ 20
द्विहस्तं तु समारभ्य षट्षडङ्गुलवर्धनात् ।
चतुर्हस्तावसाने स्यात्कन्यसादि त्रयं त्रयम् ॥ ११ ॥