सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

Manasara on Architecture and Sculpture by P.K. Acharya

मानसार ऋषि (अनुवादक: डॉ. प्रसन्ना कुमार आचार्य) द्वारा

DevanagariHindipublished856 पृष्ठ

पृष्ठ 277, कुल 856 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 277

शालाविधानम्

सुराणां भूसुराणां(पतीनां) च वर्णानां वासयोग्यकम् ।
सर्वासामपि शालानां लक्षणं वक्ष्यतेऽधुना ॥ १ ॥
दण्डकं स्वस्तिकं चैव मौलिकं च चतुर्मुखम् ।
सर्वतोभद्रकं चैव वर्धमानं च षड्विधम् ॥ २ ॥
त्रिहस्तं तु समारभ्य द्विद्विहस्तविवर्धनात् ।
त्रयोविंश[त्] करान्तं स्यादेकादशविशालकम् ॥ ३ ॥
युग्महस्तविधानेन चतुर्हस्तं समारभेत् ।
चतुर्विंश[त्] करान्तं स्याद् द्विद्विहस्तविवर्धनात् ॥ ४ ॥
एवमेकादशं प्रोक्तं चैकशालाविशालता ।
सप्तहस्तं समारभ्य द्विद्विहस्तविवर्धनात् ॥ ५ ॥
नवपङ्किकरान्तं स्यात्सप्तधा विस्तृतं भवेत् ।
अष्टहस्तं समारभ्य विंशद्धस्तावसानकम् ॥ ६ ॥
द्विद्विहस्तप्रवृद्धेन कारयेत् शि(च्छि)ल्पिकोत्तमः ।
विस्तृतं सप्तधा चैव स्वस्तिकं मौलिकं तथा ॥ ७ ॥
विस्तार(रं) द्विद्विहस्तेन वर्धनाद् द्विगुणान्तकम् ।
देवानां च तपस्वी(स्वि)नां शालादीर्घ(दैर्घ्यं) प्रकीर्तितम् ॥ ८ ॥
द्विगुणां वा(णान्ता)यताः शाला भूसुरादिचतुष्टये ।
शालाविशालता[मा]रभ्य पादार्धं त्रिपादकम् ॥ ९ ॥
तत्समं वाधिकायामं तस्मात्पादाधिकं तु वा ।
त्रिपादं वा समाधिक्यं शालायामं प्रकल्पयेत् ॥ १० ॥
तद्विस्तारसमोत्तुङ्गं सपादार्धं तु तुङ्गकम् ।
त्रिपादाधिकमुत्सेधं विस्तारं(र)द्विगुणोदयम् ॥ ११ ॥