मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

३४] मण्डपविधानम् :१२७
देवतार्थं समुद्दिश्य पानीयाय मण्डपम् ।
पूर्वोक्तविजयं नाम मण्डपं तत्र कारयेत् ॥ ८२ ॥ 164
त्रिभागं चतुरश्रं स्याच्चतुर्द्वारसमन्वितम् ।
द्विरष्टरविपादं स्यात् सिद्धयागादि सर्वशः (योगाख्यमुच्यते) ॥ ८३ ॥
चतुरश्रं चतुर्भागं मध्यस्तम्भान्परित्यजेत् ।
मध्ये तु चाङ्गं कुर्यात् कं(दं)शेनावृतमण्डपम् ॥ ८४ ॥ 168
एकद्वित्रिचतुर्द्वारं कल्पयेत्तु यथेष्टकम् ।
एकांशमावृतद्वारं पार्श्वे वारं प्रकल्पयेत् ॥ ८५ ॥
एकद्विभागविस्तारं निर्गमं भद्रसंयुतम् ।
तत्पार्श्वे च मुखे वापि सोपानं तत्प्रकल्पयेत् ॥ ८६ ॥ 172
एवं तु पद्मार्कं प्रोक्तं देवानां पचनालयम् ।
सिचालयमण्डपं चापि पचनालयमेव च ॥ ८७ ॥
विस्तारे(रं) वेदभागेन पञ्चभागं तदायतम् ।
द्वित्रिभागाङ्क(ङ्ग)णं मध्ये चांशेनावृतमण्डपम् ॥ ८८ ॥ 176
तद्बहिः परितो देशे चांशेनालिन्द्र(न्द)मिष्यते ।
त्र्यंशं तद्भद्रविस्तारं निर्गमांशेन योजयेत् ॥ ८९ ॥
वातायनसमायुक्तमेकद्वारं प्रकल्पयेत् ।
अङ्कणे च प्रपायुक्तं पद्मा(पुष्पा)ख्यं पुष्पमण्डपम् ॥ ६० ॥ 180
पञ्चांशं चतुरश्रं स्यात्तत्रिभागाङ्गणं भवेत् ।
तद्बहिः परितोऽशेन मण्डपं परिकल्पयेत् ॥ : १ ॥
वातायनसमायुक्तं भद्र(द्रं) शेषं तु पूर्ववत् ।
जलसंपूरितार्थाय(र्थं च) भद्रमण्डपमीरितम् ॥ ६२ ॥ 184
तदेकभागाधिकं वापि द्विभागाधिकमायतम् ।
तद्वि द्वित्रिभागं वा (विस्)तारं पञ्चांशमायतम् ॥ ६३ ॥
विस्तारे मण्डपं कुर्यात् इ(वि)ट्दिग्गतभित्तिकम् ।
अग्रे च द्वारमेकं स्याद्युक्त्या चाङ्गणसंयुतम् ॥ ३४ ॥ 188
तद्बहिः परितोऽशेन द्वारं कुर्याद्विचक्षणः ।
मण्डपं भद्रसंयुक्तं धान्यनिक्षेपयोग्यकम् ॥ ६५ ॥