मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

३३] गोपुरविधानम् २१३
एकभागेन कुड्यं स्यान्नालिगेहं तु शेष कम् ।
एकभागावृतालिन्द्रं(न्दं) मध्यभद्रं युगांशकम् ॥ १९४ ॥ 388
तदर्धं नेत्रभद्रं स्यात्तदर्धं भद्रनिर्गमम् ।
अष्टभागं तथायामे मध्ये भद्रं षडंशकम् ॥ १९५ ॥
शेषं तत्पूर्ववत्प्रोक्तं कुर्यात्तच्छिल्पि(ल्प)वित्तमः ।
पञ्चषड्भागविस्तारे चायामं तद्विभाजिते ॥ १९६ ॥ 392
नेत्रभद्र(द्रे) द्विभागं तत् शे(च्छे)षांशं पूर्ववद् भवेत् ।
पञ्चभागविशाले तु सप्तभागं तथायते ॥ १९७ ॥
मध्यभद्रं तु भूतांशे(शं) विस्तारं चैकनिर्गमम् ।
अन्येषां पूर्ववत्कुर्यादथवांशाधिकायतम् ॥ १९८ ॥ 396
षड्भागं भद्रविस्तारमेकभागेन निर्गमम् ।
शेषं पूर्ववदुद्दिष्टं तदर्धांशाधिकायतम् ॥ १९९ ॥
पञ्चांशं भद्रविस्तारं निर्गमं चैकभागिकम् ।
शेषं प्रागुक्तवत्कुर्यात्पङ्क्तिभागद्वयं(गायतं) तथा ॥ २०० ॥ 400
षड्भागं मध्यभद्रं च अ(तु चा)न्येषां पूर्ववद् भवेत् ।
षडंशं भागमाधिक्यं विस्तारायामकं तथा ॥ २०१ ॥
एकांशं भित्तिविस्तारं परितः शेषं तु गेहकम् ।
एकभागावृतालिन्द्रं(न्दं) पञ्चांशं मध्यभद्रकम् ॥ २०२ ॥ 404
नेत्रभद्रं चतुर्भागमेकांशं भद्रनिर्गमम् ।
एकभागाधिकायामं मध्यभद्रं षडंशकम् ॥ २०३ ॥
तस्मादाधिक्यभागं तु भूतांशं भद्रमीरितम् ।
आयामे दशभागे तु भद्रतारं षडंशकम् ॥ २०४ ॥ 408
आयामे रुद्रभागं तु सप्तांशं भद्रविस्त(स्ता)रम् ।
द्वादशांशं तथायामे मध्यभद्रे गजांशकम् ॥ २०५ ॥
निर्गमं चैकभागं स्याच्छेषं प्रागुक्तवर्या(च्चा)येत् ।
एवं तद्द्वारशोभं स्यादेकभूमिरिति स्मृता ॥ २०६ ॥ 412
विस्तारे पञ्चभागे तु ए(चै)कभागाधिकायतम् ।
त्रिचतुर्भागनालं स्याच्छेषं भित्तिविशालकम् ॥ २०७ ॥