मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

चतुस्तलविधानम्
चतुस्तलविधानस्य(नं च) लक्षणं वक्ष्यतेऽधुना।
विस्तारोत्सेधभित्तो(भक्ति)श्च पूर्ववत्परिकल्पयेत् ॥ १ ॥
तुङ्गे चैकोनविंशांशमल्य(ध्य)र्धांश(शं) मसूरकम्।
तद्द्वयं पादतुङ्गं स्यात्तदर्थं प्रस्तरोदयम् ॥ २ ॥
सत्रिपादं च (द्वि)भागं वा तदू(धो)र्ध्वे पादोदयं भवेत्।
प्रस्तरोच्चं शिवांशं स्यात्सत्रिपादांशमङ्घ्रिकम् ॥ ३ ॥
ऊर्ध्वमञ्च(चां) त्रिपादं स्यात्तद्द्वयं चोर्ध्वपादकम्।
तदर्थं प्रस्तरोत्सेधं वेदिका(म)र्धेन योजयेत् ॥ ४ ॥
अंशेन गलतुङ्गं स्यात्तद्द्वयं शिर(रस्)तुङ्गकम्।
तदर्थं स्तूपिकोत्तुङ्गं मूलतः परिकल्पयेत् ॥ ५ ॥
विष्णुकान्तमिति प्रोक्तं कर्णहर्म्यादिभूषितम्।
चत्वारिंशद्वा(द्व्य)धिक्यं भाग(गं) तुङ्गे विभाजिते ॥ ६ ॥
अधिष्ठानं त्रिभागं स्यात्तद्द्वयं पादतुङ्गकम्।
प्रस्तरोच्चं गुणांशं स्यादूर्ध्वे पादं रसांशकम् ॥ ७ ॥
सार्धद्विभागमञ्चं स्यात्सार्धवेदाङ्घ्रितुङ्गकम्।
तदर्थं प्रस्तरोत्सेधं पादोनं चतुरङ्घ्रिकम् ॥ ८ ॥
प्रस्तरं च त्रिभागं स्यात्तदर्थं वेदिकोन्नतम्।
गलोच्चं तद्विभागं स्यादाद्यंशं मस्तकोदयम् ॥ ९ ॥
द्व्यंशं स्तूपिकोत्तुङ्गं तस्य मूले विशेषतः।
विस्तारे भागिकांशेन चावृतालिन्दमेव च ॥ १० ॥
तद्वद्धिश्चैकभागेन मूलपादाग्रकान्तकम्।
अधिष्ठानादिवर्गाढ्यं कर्णहर्म्यादिमण्डितम् ॥ ११ ॥
20