मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

१५] स्तम्भलक्षणम् १०३
पञ्चोपपादसंयुक्तं शिवकान्तमितीरितम् ।
षडो(ड्डु)पपादसंयुक्तं स्कन्दकान्तमिति स्मृतम् ॥ १२१ ॥
अष्टोपपादसंयुक्तं विष्णु कान्तमुदीरितम् ।
सर्वेषां पादमूले तु पालिकां चोपपीठवत् ॥ १२२ ॥ 248
कुर्यात्सिंहस्य रूपं वा पादं पत्रादिभूषितम् ।
शिले(लया) दारुजे(वा) वापि कारयेदुक्तवद्बुधः ॥ १२३ ॥
(दारुसंग्रहणम् )
दारुसंग्रहणं वक्ष्ये पश्चादारोह लक्षणम् ।
दक्षिणायनकाले तु चोत्तरायणमे(णे ए)व वा ॥ १२४ ॥ 252
माघादौ च चतुर्मासे कुर्याद्वारोह संग्रहम् ।
कृष्णपक्षे शुभदिने सुमुहूर्ते सुलग्नके ॥ १२५ ॥
दारुसंग्रहणं कुर्यात्स्थपतिः स्थापकैः सह ।
कुठारखट्ट(ट)खड्गादीन् (दे) रक्षासूत्रेण बन्धनम् ॥ १२६ ॥ 256
पीत्वा शुद्धं पयो रात्रावुपोष्याधिवसेद्बुधः ।
प्रभाते तु समुत्थाय कर्ता स्वानुचरैः सह ॥ १२७ ॥
वनप्रयाणमार्गे तु पश्येत्तु शकुनानि वै ।
संमुखे तु सुराभाण्डं मांसं वृषभं तु वा ॥ १२८ ॥ 260
पूर्णकुम्भं गजं वेश्या(श्यां) द्विजानां सङ्घमेव च ।
दर्पणं पुष्पमालां च राजानं चक्र(छत्र)मेव च ॥ १२९ ॥
आन्दोलिका(कां) बलिं पूर्णघटं च शिखिनं तथा ।
वस्त्रधूपमजकं चैव कामधेनुं सुमङ्गलम् ॥ १३० ॥ 264
धनधान्यसमृद्धिं च दृष्ट्वा सर्वमेतच्छुभावहम् ।
मुक्तकेशं नासिहीनं तैलभाण्डं तथैव च ॥ १३१ ॥
एक(कं) द्विजं यतिं चैव कपालारक्तवाससान् (सः) ।
क्षयरोगं वा (गिनम) ङ्गहीनं नव्यङ्गादिगं (त्वत्यङ्गादिकं) तथा ॥ १३२ ॥ 268
मार्गे [तु] संमुखं दृष्ट्वा त्वमङ्गलमिति स्मृतम् ।
भारद्वाजं दिवाभीतं नर्तकं श्वानकं तथा ॥ १३३ ॥