मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

८८ मानसार अध्यायः
क्षुद्रकम्पा(म्पम)र्धभागेन अ(वा)म्बुजोर्ध्वं गुणांशकम् ।
अर्धेन क्षुद्रपद्मं स्यात्कम्पमर्धेन योजयेत् ॥ १३१ ॥
तदूर्ध्वं कर्णांशं स्यात्कम्पमर्धेन योजयेत् ।
क्षुद्राब्जं तत्समं चैव कुमुदोर्ध्वं गुणांशकम् ॥ १३२ ॥ 264
तदूर्ध्वं पद्ममर्धेन तत्समं क्षेपणं भवेत् ।
कर्यातुङ्गं कलांशं स्यात्कम्पमर्धेन कारयेत् ॥ १३३ ॥
तत्समं पद्मतुङ्गं स्यात्पट्टिकोर्ध्वं कलांशकम् ।
पद्ममर्धेन कम्पा(म्पम)र्धं कन्धरं द्व्यंशमिष्यते ॥ १३४ ॥ 268
कम्प(म्पं) पद्मं शिवांशं तु सार्धार्थांशं कपोतकम् ।
तदूर्ध्वं द्व्यंशकेनैवमालिङ्गा(ङ्गम्)न्तादि योजयेत् ॥ १३५ ॥
अथवा जन्म युग्मांशं क्षुद्रोपानं शिवांशकम् ।
महाम्बुजं शिवांशं स्यादर्धेन क्षुद्रपङ्कजम् ॥ १३६ ॥ 272
अर्धेन कम्प(म्पं) कर्या दृकम्प(म्पं) पद्मं शिवांशकम् ।
कपोतं चाश्विनीभागमम्बरांशं गलोदयम् ॥ १३७ ॥
प्रतिवाजनमेकांशं द्विभागांशं(गं च) गलोदयम् ।
व्योमांशं पद्म(द्मं) कम्पं च द्व्यंशकं पट्टिकोदयम् ॥ १३८ ॥ 276
अध्यर्धांशं गलोत्तुङ्गं वाजनं कम्पमूर्ध्वके ।
तत्समं पद्मतुङ्गं स्यात्सार्धद्व्यंशं कपोतकम् ॥ १३६ ॥
द्व्यंशेन प्रतिमं चैव सप्तविंशतिकोदयम् ।
श्रीभोगं स्याद्द्विधा(विधं) प्रोक्तं सर्वालङ्कारसंयुतम् ॥ १४० ॥ 280
( रत्नबन्धम् )
रत्नबन्धमधिष्ठानं षड्विंशत्यंशकं भवेत् ।
अध्यर्धांशं तु जन्म स्यादर्धांशं क्षुद्रवाजनम् ॥ १४१ ॥
वप्रयो(मं)शं तु पद्मं स्यात्तदूर्ध्वेऽर्धेनासनम् ।
रत्नवप्रं तु बन्धां(न्धं)शमर्धेन(धर्मेब्जं) कारयेत् समम् ॥ १४२ ॥ 284
तत्समं चोर्ध्वकम्पं स्यान्निम्नमर्धेन कारयेत् ।
तदूर्ध्वा(र्ध्वम)र्धेन कम्पं स्यादर्धेनाब्जं तदूर्ध्वके ॥ १४३ ॥