मानसार शिल्पशास्त्र (प्रसन्ना कुमार आचार्य - प्राचीन भारतीय स्थापत्य, नगर-नियोजन व मूर्ति-शिल्प महाकोश)

७७ मानमारे [अध्यायः
मृत्कन्दजलधान्यादीन् (नि) पूर्वोक्तांनि च विन्यसेत् । 172
पञ्चा[ष्टा]ङ्गुलमारभ्य द्व्यङ्गुलविवर्धनात् ॥ ८७ ॥
सैकार्काङ्गुलान्तं च भाजने पञ्चधा तति(तिः) ।
पञ्चविंशतिकोष्ठे(ष्ठं) वा (नव)नवकोष्ठमथापि वा ॥ ८८ ॥
शेषं तु पूर्ववत्कुर्याद्द्रव्यादीनां(नि) तु पूर्ववत् । 176
इन्द्रे राजतदन्ती(न्तिनं) वह्नौ मेषं च वायसा ॥ ८९ ॥
मृत्पुरुषा(ष)महिषं याम्ये नर(रं) वै(सै)कत(वं) नैर्ऋते ।
पश्चिमे राजतं ग्राहं (हं) वायव्ये मृगं चायतम् ॥ ९० ॥
इवस्ततस्तु (ऐरावतं तु) सौम्ये तु राजता(तं) वृषभे(भमी)शके । 180
एवं प्रक्षिप्य वेश्मस्य(नः) पूर्वोक्तैर्द्रव्यकैः सह ॥ ९१ ॥
ग्रामगर्भमिति प्रोक्तं जलगर्भमिहोच्यते ।
( जलगर्भम् )
वापीकूपतटाकेषु [वा] मध्ये गर्भ नराञ्जलिम् ॥ ९२ ॥ 184
मण्डूकं पाञ्चजन्यं च मत्स्यं कूर्मं च राजतम् ।
इन्द्रादिषु चतुर्दिक्षु विन्यसेत्तु यथाक्रमम् ॥ ९३ ॥
मध्ये सुवर्णकुलीरं शेषं प्रागुक्तवन्नयेत् ।
एकद्वादशभूम्यन्तं चेष्टके [न] द्वादशान्ततः ॥ ९४ ॥ 188
हर्म्यं निर्मायतो वक्ष्ये प्रथमे (मस्मि) ष्टकलक्षणम् ।
समाङ्गुल्यं समारभ्य द्व्यङ्गुलविवर्धनात् ॥ ९५ ॥
एकोनविं(त्रिं)शदङ्गुल्यं त्रिंशदङ्गुलान्तकम् [वा] ।
विस्तारात्पादमाधिक्यमर्धपादोनमाधिकम् ॥ ९६ ॥ 192
तत्समं चाधिकं वापि चेष्टकायाममिष्यते ।
विस्तारार्धं घनं कुर्यात्समं तु चतुरष्ट(श्र)कम् ॥ ९७ ॥
शैलजं शिला चैव चेष्टके पे(चे)ष्टकां तथा ।
स्त्रीपुंनपुंसकं ज्ञात्वा शिलां वा चेष्टकांस्तथा ॥ ९८ ॥