मल्लपुराण (ज्येष्ठिमल्ल - प्राचीन भारतीय मल्लविद्या, अखाड़ा व्यायाम व कुश्ती महाग्रन्थ)

१८ मल्लपुराणे
कस्यैव च स्फिचौ^९ स्थूलौ संकीर्णा च भवेत् कटिः ।
कृशजङ्घो भवेत् कश्चित् स्थूलजानुरपि स्मृतः ॥ १० ॥
अधोर्ध्वविस्तरः कश्चित् अर्धसंकीर्ण^१० एव च ।
अंधोविस्तर एव स्यात् उर्ध्वसंकीर्णवान् भवेत्^११ ॥ ११ ॥
वाचा शूरश्चित्तभीरुः कायस्थूलस्तथापरः^१२ ।
प्राणहीनश्च विज्ञेया विंशतिर्मध्यमा इमे ॥ १२ ॥
अथाधमाङ्गानां(ङ्ग) कथने^१२ मल्लाश्चलितलक्षणाः ।
भवन्ति निन्दिता ये तु लोकेऽस्मिन् गुणवर्जिताः ॥ १३ ॥
अतिदीर्घश्च सर्वत्र तथा विकृश एव च ।
अतिक्रमोथ सूक्ष्मास्यैः^१३ कृशाङ्गोऽथ^१४ नपुंसकः ॥ १४ ॥
कुष्टाङ्गश्चै सदोषाङ्गः स्कन्धो वातुल एव च ।
अतिभीरुस्तथालस्यो^१५ मूर्खोऽप्यतिशयेन च^१६ ॥ १५ ॥
अप्राणवांश्च मन्दाग्निरित्येते चाधमाः स्मृताः ।
अङ्गानि षोडशोक्तानि निन्दितान्यङ्गसङ्गरे ॥ १६ ॥
श्रीकृष्ण उवाचँ^१७ ।
पञ्चाङ्गाश्च भवन्त्येते मल्लास्तान् कथयाम्यहम् ।
अस्थिसारो मांससारो मेदसारस्तथैव च ॥ १७ ॥
कोऽप्यस्थिमांससारः स्यादन्यो मेदाभिसारवान्^१८ ।
तेषां तु भेदा वक्तव्या निरूप्यन्ते यथार्थवत् ॥ १८ ॥
स्थूलास्थिः स्थूलसन्धिश्च स्वल्पमांसोऽल्पप्राणवान्^१९ ।
श्रमणो^२० अमणकः कश्चिदल्पश्रमकरस्तथा ॥ १९ ॥
९ स्फिजौ B. १० अर्ध P. ११ ऊर्ध्वसंकीर्ण एव च B. १२ कथा P. १३ अतिविक्रमसूक्ष्मांगः B. १४ अष्टांगश्च B. १५ तथा तस्य P. १६ वा P. १७ This is redundant here. Not found in P. १८ मन्दाग्नि P. This should be मेदास्थि° (Vide v 29.) १९ स्वल्पांतो B. २० श्रमणो B.