मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)
Malatimadhavam of Mahakavi Bhavabhuti with Commentary
महाकवि भवभूति द्वारा
पृष्ठ 365, कुल 377 में से
संदर्भ में पढ़ेंअङ्कः ९] मालतीमाधवटीका । ११७
पृ० पं०
२२७ ४ ॰कथमिव तदा॰ । ८ ॰तातिरेधि । १० ॰मुसलै-
रवताडनानि ।
२२८ ३ ॰ङ्गामाक्षेपिणीं सि॰ । १३ ॰विस्मयमदस्मृत॰ ।
२२९ २ ॰शबलत्वमुपैति॰ । ३ ॰कान्तारगहने सहा॰ ।
॰भगवतीमन्विष्य तस्या वृ॰ ।
इति सौदामिनीदर्शनो नाम नवमोऽङ्कः ।
नयनेऽर्थः प्रयोजनं कपालकुण्डलानयनेऽनर्थ इति भावः । अस्तोकेत्यादि ।
अस्माकं चित्तम् । कर्तृ । हर्षशोकाभ्यां शबलत्वं मिश्रत्वं गच्छति । कीदृशम् ।
अनल्पाश्चर्यम् । एकदैव नानारससंभवात् । अपस्मृतं विस्मृतं पूर्ववृत्तं मालतीहर-
णरूपं यत्र अत एवानन्दः । उद्भूतं नवं भयं माधवापकारशङ्काकृतं तेन ज्वरेण
जीर्णम् । अत एव शोकः । यद्वा । माधवानवलोकनेनोद्भूतनवशङ्काज्वरजर्जरतया
शोकः । एकक्षण एव त्रुटितो घटितश्च प्रमोहो यत्र तत् । मालतीलाभसंभावनया
त्रुटितो माधवापकारसंभावनया घटित इति भावः । अत एवात्याश्चर्यम् । स्तोक-
शब्दोऽल्पपर्यायः । अस्मद्वर्गेण मदयन्तिकालवङ्गिकाभ्याम् । ‘विप्रनष्टाम्’ इति
कस्मिंश्चित्पुस्तके पाठो दृश्यते तत्रादृश्यमानामित्यर्थः ॥ ५५ ॥ भगवतीं कामन्द-
कीम् । अनेनाग्रिमाङ्कावतारस्यापि सूचनादङ्कावतारोऽयम् ॥
प्रासूत यं रत्नधरोऽतिविद्यो विद्योतिविद्या दमयन्तिकापि ।
जगद्धरं तत्कृतटिप्पणेऽङ्कोऽगन्नवीने नवमोऽनवद्यः ॥
इति नवमोऽङ्कः ।
३१ माल०