मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)

१०० : मालतीमाधवे : [ अङ्कः ८
पृ० पं०
१९९ ४ ॰खण्डखण्डितं० । ७ सारविधुरा० । १० ॰ कथ्यमानं
श्रोतुमिच्छामि । तथा च, [अत्र 'कथयतीत्यादि' पद्यम्।]
(इति परिक्रामतः ।)
१९ ॰मुद्यानवाटः कथं शून्य एव दीर्घिकाप्रदेशः । म-
करन्दः—वयस्य, नूनमस्मद्व्यतिकरोद्वेगपर्याकुलत्वादि-
तस्ततः परिभ्रमन्त्य आत्मनोऽत्रैवोद्यानगहने विनोदय-
न्त्यो भविष्यन्ति ।
२०० १० द्रवति हृदयमन्तर्भ्रश्यतीवान्तरात्मा । १२ ॰वचनमिह
भव० ।
२०१ ४–५ ॰वसरिदा । पच्छादो अह्मे णं तं पेक्खामो । तदो
अह्मेहिं जाव विडवन्तराइं विचिणिदाइं ताव तुम्हेदिं० ।
१४ ॰जानासि माधवस्नेह० ।
चन्द्रकिरणखण्डखण्डितं क्रीडालिङ्गनदातृवनितागण्डूषावशिष्टं मधु पीतमद्यैव ते
संप्रत्येव लोकान्बाहुल्येन तुच्छविकलाञ्शरीरैः कथयन्ति । कीदृशैः । त्वदीयभुजा-
र्गलप्रबलताडनात्रुटितास्थिभिः । तथा च क्षणदृष्टनष्टमुग्धवेष्टिताः प्राक्तनकथांयन्ता
जना इति भावः ॥ १० ॥ कथयतीत्यादि । त्वयि कथयति सति वदनपद्म-
सखी मालत्या एव मदयन्तिका नमयिष्यति । कीदृशम् । सहासामालतीचञ्चलप-
क्ष्मकटाक्षैः पराहतम् । उद्रतलज्जानिश्चलदृष्टिं च । मदयन्तिकानिमित्तयुद्धश्रवणेन
मालत्या हासः ॥ ११ ॥ लवङ्गिकामदयन्तिके । अत्रानेनावाभ्यां समर्थिता
मालती । अधुना तु युवयोरवलोकनेनावां वञ्चिते इत्यर्थः । माधवः । कथमिति
त्रासे । कथमप्यनिर्वचनीयेन रूपेण ध्वंसते स्थितिं न बध्नाति । ममेत्यादि ।
यतोऽयं ममान्तरात्मात्यर्थमनुगतोत्कम्प एवास्ति । कीदृशस्य । पद्माक्षीं प्रत्यनि-
द्वैङ्कमतेः । मम वामं चक्षुः स्फुरति च । इह भवयोर्वचनम् । कष्टमेतद्दुःखदायि ।
हा कष्टे । सर्वथा हतोऽस्मि । अन्तरात्मनोऽशकुनस्य भवद्वचनस्य चैकमत्यादिति
भावः ॥ १२ ॥ मदयन्तिका । अत्र पश्चादावां प्रसृते इत्यन्वयः । विचित्यान्य-
न्विष्टानि । किमपीत्यादि । मङ्गलेभ्योऽन्यदनिष्टं किमप्यनिर्वचनीयं यद्यस्मा-
त्परिहासादहं शङ्के स परिहासो विरमतु । परिहासेन तव निह्नवेऽनिष्टं शङ्केऽतस्तं
मुञ्चेति भावः । हे चण्डि कोपने, समुत्सुकोऽस्मि यतः । तथा च कोपेनापि निह्नव्वं
मा कुर्वित्याशयः । अथ मामनेन प्रकारेण कलयसि जिज्ञाससे तर्हि कलितो ज्ञातो-
ऽहम् । हे वल्लभे, वाचं देहि । त्वमेव मे वल्लभा अतो वदेत्यर्थः । विह्वलमधीरं सम्भ्र-
मचित्तमन्तर्भ्रमति स्थितिं न लभते । अत एव सोपालम्भमाह निष्करुणासि ॥१३॥