महाराणा कुम्भा (हरविलास सारदा - मेवाड़ साम्राज्य के अद्वितीय विजेता, निर्माता व विद्वान्)

Maharana Kumbha.

तावत्कल्पतरुर्विभाति विपुलस्तावच्च चिंतामणि-
स्तावत्कामगवी च दानजनिभूस्तावत्सुवर्णाचलः ।
तावत्कर्णमहीपतिश्च सुमतिस्तावद्बलिर्भूपति-
र्नोयाव.........निमार्गणगणः श्रीकुंभकर्णो...ते ॥ १६१ ॥
चित्रं यत् कटकोत्थरेणुनिकरः......मुखान्यश्नुते
मालिन्यं वरवैरिवीरवनितावक्त्रांबुजे जायते ।
खङ्गो यस्य मदांधसिंधुरशिरः सिंदूरमेवाच्छिन-
त्सीमन्तादरियोषितामुद......न्तिसिंदूरपूरश्चयत् ॥ १६२ ॥
यस्यानर्गलदुर्गवर्गदलनव्यासक्तदोर्वल्लरी
लीलोत्सारितवैरिवारणघटा घंटारवैश्चर्चिता ।
कीर्त्तिः संप्रति संप्रतीपतरुणी कर्णावतंसायते
वैधव्येपि विडंबना हि विवशाः कां कां सहंते न ताः ॥ १६४ ॥
धीरोद्धतं समिति संसदि धीरशांतं
मित्रेषु भूपतिषु भूपमुदारधीरं ।
कांतासु धीरललितं कलयंति संतो
ये नायकावलिगुण[व्रज]जन्मभूमिं ॥ १६५ ॥
नायिकानिचयलोचनोल्लसद्भावसंकरविनोदमंदिरं ।
कुंभकर्णनृपतिर्महीतले मीनकेतनतुलामविंदत ॥ १६६ ॥
नाटकप्रकरणांकवाथिकानाटिकासमवकारभाणके ।
प्रोल्लसत्प्रहसनादिरूपके नव्य एषभरतो महीपतिः ॥ १६७ ॥
भारतीयरसभावदृष्टयः प्रेमचातकपयोदवृष्टयः ।
नंदिकेश्वरमतानुवर्त्तणाराधितत्रिनयनं श्रयंति यं ॥ १६८ ॥
विक्रमद्रुमकुरंगकेतनोप्येषयद्व्यजय......वृद्दन्नटः । ......
संतताधिगतधर्मशासने नावृकोदर इयं विचित्रता ॥ १७० ॥
श्रीभारतीरससमुद्भवकैरवोद्य-
दुग्धान............कतमः समः स्यात् ।
श्रीकुंभकर्णजगतोपत्तिना नवीन-...
निर्माणचारुमतिना विधिनेव साक्षात् ॥ १७१ ॥
220