ललिता सहस्रनाम: सौभाग्यभास्कर भाष्य (भास्करराय मखी प्रणीत मूर्धन्य शाक्त भाष्य)
Lalita Sahasranama with Saubhagya Bhaskara Commentary
भास्करराय मखी (सम्पादक: वासुदेव लक्ष्मण पणशीकर) द्वारा
पृष्ठ 146, कुल 272 में से
संदर्भ में पढ़ें११८ ललितासहस्रनाम ।
मणिपूराब्जनिलया वदनत्रयसंयुता ।
वज्रादिकायुधोपेता डामर्यादिभिरावृता ॥ १५३ ॥
रक्तवर्णा मांसनिष्ठा गुडान्नप्रीतमानसा ।
समस्तभक्तसुखदा लाकिन्यम्बास्वरूपिणी ॥ १५४ ॥
आदिर्यासां तासां ठंकारान्तद्वादशशक्तीनामोघेन समूहेन वृता । पत्रेषु वेष्टिता । स्निग्धो
घृतप्लुत ओदनः प्रियो यस्याः । विविधा ईरा वा इरा वा येषां ते वीराः । पक्षद्वयेपि
चमत्कृतवाणीकाः स्तावका इति यावत् । अथवा महावीरं सौमिकः पात्रविशेषः ।
'महावीरं तु विबाधमृजीष'मित्यादिश्रुतिप्रसिद्धः लक्षणया च पानपात्रपरः । तस्मा-
न्मत्वर्थीयोऽच् । ब्रह्मरसामृतपानशीला इतियावत् । अतएवेन्द्रा ब्रह्मविदः । इदमि-
त्यापरोक्ष्येण ये साक्षिणः स्वात्मभूतं ब्रह्माहमस्मीति साक्षात्कुर्वन्ति ते इन्द्राः । तथाच
श्रूयते 'इदमदर्शमिदमदर्शमिति तस्मादिन्द्रो नामे'ति । अथवा 'त्रितयाभोक्ता वीरेश' इति
शिवसूत्रोक्तलक्षणा जाग्रदाद्यवस्थात्रयेपि तुर्यानुसंधानपरा वीरेन्द्राः । उक्तंच वरदराजेन
'वीरेश इति वीराणां भेदव्यसनकारिणाम् । अन्तर्बहिर्विसरतामिन्द्रियाणामधीश्वर' इति ।
अथवा महावीरः प्रह्लाद इन्द्रः शक्रश्च । देवीभागवते चतुर्थस्कन्धे शक्रप्रह्लादयोर्दिव्य-
वर्षशतं युद्धे जाते पश्चादुभाभ्यां स्तुता भगवती द्वयोरपि वरमदादिति कथानकस्म-
रणात् तेभ्यो वरं ददातीति तथा ॥ अथ परिभाषायामेकोनचत्वारिंशन्ना-
मानि विभजते ॥ पञ्चपदी भाविचतुष्पदी द्विचरणीव शंभोर्चाङ्क । चतुर-
द्विवशे पश्चाङ्गिभवे द्वैकं चतुष्पदं च मम ॥ २० ॥ षट्पदीति वक्तव्ये चतुर्णां
द्वयोश्च विभज्योक्तिः छन्दःपूरणाय । एकपदेन द्वादशाक्षरमेकं नाम । अर्धे तावत
एव परिशेषात् ॥ २० ॥ राकिणीनामिकाया अम्बयाः स्वरूपमस्याः ॥ १५२ ॥
मणिपूराख्यं दशदलं नाभौ पद्मं तत्र लाकिन्याख्या योगिनी तिष्ठति । तदुक्तं 'दिक्पत्रे
नाभिपद्मे त्रिवदनविलसद्दंष्ट्रिणीं रक्तवर्णां शक्तिं दंभोलिदण्डावभयमपि भुजैर्धारयन्तीं
महोग्राम् । डामर्याद्यैः परीतां पशुजनभयदां मांसधात्वेकनिष्ठां गौडान्नासक्तचित्तां
सकलसुखकरीं लाकिनीं भावयाम'इति । मणिपूराख्यमब्जं निलयो यस्याः । वदनानां
त्रयेण संयुता । वज्रादिकैश्चतुर्भिरायुधैरुपेता । डामर्याद्याभिः फट्कारिण्यन्ताभि-
र्दशभिः शक्तिभिरावृता ॥ १५३ ॥ रक्तो वर्णो यस्याः । मांसे नितरां तिष्ठति तद्धालभि-
मानित्वेनेति तथा ॥ इति श्रीभासुरानन्दकृते सौभाग्यभास्करे । पञ्चभिः
शतकैरासीत्षष्ठी नाम्ना रुचिः कला ॥ ५०० ॥
इति श्रीललितासहस्रनामभाष्ये पञ्चमशतकं नाम षष्ठी कला ॥ ६ ॥
गुडेन मिश्रमनं गुडान्नं । 'भक्ष्येण मिश्रीकरण'मिति समासः । तेन प्रीतं मानसं
यस्याः । समस्तेभ्यो भक्तेभ्यः सुखं ददातीति तथा । लाकिन्याख्याया अम्बयाः