कुमारसम्भवम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

( ७१ )
lotus-like face being reflected in the water served as a
substitute for them Some books read संतानं for संधा-
नम् । इव is used for उत्प्रेक्षालङ्कार ॥ २७ ॥
Change of Voice ॰—तया निशि पद्मसुगन्धिना प्रवेपमाना-
धरपत्रशोभिना मुखेन तुषारवृष्टिक्षतपद्मसंपदां अपां सरोजसंधानं
अक्रियत इव ॥ २७ ॥
Hindi Translation :—वह ( पार्वती ) रात्रि में कमल
के समान सुगन्ध युक्त, कांपते हुए (कमल के) पत्ते रूपी नीचे के
ओठ से सुशोभित मुख के द्वारा, कुहरे की वर्षा से नष्ट हुए
कमलों वाले पानी में मानों कमलों की परम्परा (सिलसिले) को
बनाती थी ॥ २७ ॥
English Translation —By her face, which was as
fragrant as the lotus and which shone with the quiver-
ing leaf of the lower lip, she at night showed as it were
the continuation of lotuses in the waters, the wealth
of lotuses of which was destroyed by the showers of
frost 27
Purport in Sanskrit —पार्वत्या मुख कमलवत् सुगन्ध-
पूर्णमासीत् तदीय कम्पमानेऽधरोष्ठश्च कमलदलतुल्यः शोभते
स्म । तस्मात्तन्मुखं रात्रौ जले प्रतिबिम्बतां गतं हिमपातेन नष्टानां
कमलानां स्थानपूर्त्तिमिवाकरोत्—कमलरहितमपि जलं तन्मुख-
प्रतिबिम्बैः कमलपूर्णमिवाभासतेत्यर्थः ॥ २७ ॥
स्वयंविशीर्णद्रुमपर्णवृत्तता
परा हि काष्ठा तपसस्तया पुनः ।
तदप्यपाकीर्णमतः प्रियंवदां
वदन्त्यपर्णेति च तां पुराविदः ॥ २८ ॥