कुमारसम्भवम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

( १४८ )
This verse suggests Parvati's अरति ( indifference
towards worldly pleasures ) or सज्वर ( fever caused by
passion ) 55
CHANGE OF VOICE :—तदा प्रभृति पितुः गृहे उन्मदनया
ललाटिकाचन्दनधूसरालकाया बालया तुषारसंघातशिलातलेष्वपि
जातु निर्वृति न लभ्यते स्म ॥ ५५ ॥
HINDI TRANSLATION .—तभी से लेकर पिता के घर
में उत्कट काम वाली, माथे के तिलक के चन्दन से सफ़ेद
बालों वाली वह युवती बर्फ़ की चट्टानो पर भी सुख न पाती
थी ॥ ५५ ॥
ENGLISH TRANSLATION .—Since then the maiden,
whose passion had been greatly excited, ( and ) whose
curling tresses were whitened by the sandal applied
as a mark on the forehead, never felt at ease even when
reclining on the surfaces of snow-slabs while in her
father's house 55
PURPORT IN SANSKRIT .—तस्मादेव कालात् शिवप्राप्त्यै
समुत्सुका कामेनातितरां पीडिता पार्वती स्वजनकस्य हिमाल-
यस्यापि शीतप्रधाने भवने शान्ति नालभत , हिमशिलासु शयन-
मपि तद्दाहं शमयितुं नाशक्नोत् । तापशान्तये तस्याः मस्तके लिप्तं
चन्दनञ्च क्षणादेव शुष्कं सत् तत्केशान् धूसरवर्णान् अकरोत् ।
गौरी नितरां कामपीडितासीत् तस्यास्तापशान्त्यै कृताश्चन्दनलेपा-
दिरूपा उपचारा व्यर्था एवाभवन् इति भावः ॥ ५५ ॥
उपात्तवर्णे चरिते पिनाकिनः
सबाष्पकण्ठस्खलितैः पदैरियम् ।