कुमारसम्भवम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

( ६३ )
CHANGE OF VOICE :—करस्थदर्भप्रणायापहारिषु हरिणेषु
ते मनसा अपि प्रसन्नेन ( भूयते ) ? ( हे ) उत्पलाक्षि, यैः प्रचलैः
विलोचनैः तव अत्तिसादृश्यं प्रयुज्यते इव ॥ ३५ ॥
HINDI TRANSLATION :—हाथ में पकड़े हुए कुशों को
प्रेम के कारण ले जाने वाले मृगों की ओर से तुम्हारा मन
प्रसन्न तो है ? जो ( मृग ), हे कमल के समान नेत्र वाली, अपने
चञ्चल नेत्रों से तेरी आंखों की समता करते हैं ॥ ३५ ॥
ENGLISH TRANSLATION —Is thy mind pleased with
the fawns, who take the Kusha grass in your hands
out of love ( for you ), and who, O lotus-eyed one,
present a resemblance to thy eyes by their unsteady
eyes 35
PURPORT IN SANSKRIT :—' कच्चित्त्वयेषु मृगेषु प्रसन्ना
तिष्ठसि, ये हि परिचयाधिक्येन ते हस्तधृतानपि कुशान् भक्षणार्थ-
माददति, ये च, हे कमलनेत्रे, तव नेत्रयोः सादृश्यं स्वनेत्रेष्वल-
भमानाः निजनेत्राणीतस्ततश्चालयन्तस्तव विलोचनयोः समतां
कुर्वन्ति इव ।' वास्तव तु हरिणानां नेत्राणि न पार्वतिनेत्र-
समानि, परमितस्ततश्चालनेन तानि तत्समानि क्रियन्त इवेति
भावः ॥ ३५ ॥
यदुच्यते पार्वति पापवृत्तये
न रूपमित्यव्यभिचारि तद्वचः ।
तथा हि ते शीलमुदारदर्शने
तपस्विनामप्युपदेशतां गतम् ॥ ३६ ॥
यदिति । हे पार्वति रूपं सौम्याकृतिः पापवृत्तये पापाचरणाय
न भवति । इति यदुच्यते । लोकैरिति शेषः । तद्वचः न व्यभिचरति
कु० सं०—८