कृषि-पाराशर (महर्षि पराशर - प्राचीन भारतीय कृषि, मृदा-परीक्षण, वर्षा-पूर्वानुमान व बीज-संस्कार)

[ xiii ]
क्षिप्रमुप'चरंचेवद्रवंसाधारणीमृदु ।
अष्टधैवोचिरे तारास्तीक्ष्णान्यपिलघून्यपि ॥
क्षिप्राण्येतानि तैस्सार्ध' साधारणगतान्यपि ।
भविष्यन्ति लयंयान्तिशिंशुमारेण कोपिना ॥
अन्येष्वषड्विधेष्वेव कलौकर्माणिचोदना ।
गजाश्वपशुपक्षिणांनृपै... नृणाम् ॥
दत्तानां प्रतिपत्तीनां ग्रहण... शुभम् ।
चरवर्गगवाश्वानां दमनंवाहनेषु च ॥
सेतुबन्धंतटाकानामारामोद्यानकर्मणाम् ।
क्षिप्रं तानिचकर्मणिचरेत्कुर्याद्विचक्षणः ॥
काञ्चने राजतै स्सीसे स्ताम्रभाण्डादिभेदनेः ।
शृणांदक्षात्तदादद्यात्क्षिप्रे मन्दवारगे ॥
गोष्ठागाराद्धनं दद्यान्मन्दवारेरवीरवि ।
साधारणगतेवापिस्वातीक्षातीक्षणसाधये ॥
मुक्तंयत्तन्नलभ्येततसा ...... ।
एषु भेषु तथाभुक्तंनिक्षिप्तंनष्टमेवच ॥
भुक्तंवाप्रयुक्तंवानायातिपुनरञ्जसा ।
एवंनक्षत्रसंज्ञार्थैः समूहसकलाः क्रियाः ॥
कर्तव्यास्स्थानुरूपेणमहताकथितार्थतः ।
धुर्वांदिविनियोगः—
द्विदैवत्यमथाश्वेता भरण्यार्द्रानुनेर्ऋते ॥
बहुकायाविषैर्दष्टोनप्राणीकुजवारतः ।
ऐन्द्राऽर्वावरुणस्वातीतिपूर्वामियमोहिषु ॥
पापवारमृतीरोगीषष्ठीद्वादशीरिक्कयोः ।
कदर्घाकश्चिंपोष्योमैत्रपापदिनेर्युते ॥
हित्वाद्वादशीषष्ठ्योस्तुजीवेद्रोगीकथंचन ।
सौम्येरैवरेगुमेवारेरिक्ताविद्धिविवर्जिते ॥
तियोरोगी षण्मासाञ्जीवेदितिनसंशयः ।

• मघायाविंशतेरर्वादिनेजीवेश्चनेदिने ॥