कृषि-पाराशर (महर्षि पराशर - प्राचीन भारतीय कृषि, मृदा-परीक्षण, वर्षा-पूर्वानुमान व बीज-संस्कार)

[ vi ]

प्राच्यांतु कृत्तिकाथास्तुमखायाद्दक्षिणामुखाः ।
मैत्राद्याः पश्चिमायांस्तुः श्रविष्ठाद्युत्तरामुखाः ॥
कोणेषु भचतुष्केषु ताराखष्टसुवर्जयेत् ।
परिखाध्यातशून्यत्वात् बीजनिर्वापणेबुधैः ॥
परिखादिङ्मुखाबीजान् गृहीत्वान्नब्रजेत्सुधीः ।
प्रागदिङ्मुखनक्षत्रे बीजंतद्दिच्छुवापयेत् ॥
सप्तमे दिवसेपूर्वंपञ्चमे बीजवापनात् ।
बीजाञ्जलाशयेसिञ्चेत्साङ्कुरांस्तानथावपेत् ॥
... ... बीजानिर्वपेदन्यसस्यकान् ।
... ... ... ... ... ॥
सर्वान्दोषगुणानत्र निरपेक्षं प्रवक्ष्यते ।
बीजनिर्वापणे योगान् चतुर्मुखमुखोदितान् ॥
आर्किवारे खमध्यर्के बीजान् ...... वापयेत् ।
मन्दवारे रवौ लग्ने बीजानुक्तानथावपेत् ॥
भौमवारे कुजे लग्ने निर्वपेत्कोद्रवान् बुधः ।
भृगुवारे भृगोर्लग्ने कौसुमं तहमावपेत् ॥
गुरोर्वारेगुरोर्लग्ने स्थापयेत्फलिनस्तरून् ।
अन्यान्फलसमायुक्तान्स्थापयेदथवापयेत् ॥
गुरोर्वारेगुरौर्लग्ने सर्वबीजानिवापयेत् ।
गुरौचतुर्थगेकुर्यात्प्लवनंसर्वसस्यके ॥
गुरावस्तमये धान्यान्संगृह्णीयात्सदाबुधः ।
गुरौ दशमगे सर्वान्वपेद्भूक्तिशुभावहः ॥
सूर्यवारेरवेलग्ने रक्तबीजान्प्रवापयेत् ।
सोमवारेचतल्लग्ने जलपुष्पाङ्कुराम्रयसेत् ॥
बुधवारेबुधेलग्ने निवपेत्कुमुदान् बुधः ।
सुगन्धसुमनोबीजान् शुक्लग्नेतु विन्यसेत् ॥
एवंवारोदये योगेग्रहाणां बीजवापनम् ।
शुभावहं प्रतिष्ठानां सद्यस्कालीने वापने ॥
वृक्षाणां रोहिणी पूज्याशीतगोरुदयेबुधः ।
भरणीबृहतीनांतु मेषलग्ने निवापनम् ॥