काव्यमीमांसा (महाकवि राजशेखर - कवि-रहस्य एवं देश-विभाग सटीक)
Kavyamimamsa of Rajasekhara with Hindi Commentary
महाकवि राजशेखर / पं. केदारनाथ शर्मा द्वारा
पृष्ठ 259, कुल 381 में से
संदर्भ में पढ़ें204 EXPLANATORY NOTES
सातं दत्तसुखं वाहनमस्य सातवाहनः सालवाहनोऽपि। अभिधानचिन्तामणिटीका. III. 375.
जगत्यां प्रथिता गाथा सातवाहनभूभुजा ।
व्यधुर्वृत्तेस्तु विस्तारमहो चित्रपरम्परा ॥
सूक्तिमुक्तावल्यां राजशेखरः ।
अविनाशिनमग्राम्यमकरोत्सातवाहनः ।
विशुद्धजातिभिः कोशं रत्नेरिव सुभाषितैः ॥ हर्षचरित्र. 5.
नमः श्रीहारवर्षाय येन हालादनन्तरम् ।
स्वकोपः कविकोषणामाविर्भावाय सम्भृतः ॥ रामचरित. VI. 93.
हालेनोत्तमपूजया कविदृषः श्रीपालितो लालितः
ख्यातिं कामपि कालिदासकवयो नीताः शकारातिना ।
श्रीहर्षो विततार गद्यकवये बाणाय वाणीफलं
सद्यः सत्क्रिययाऽभिनन्दमपि च श्रीहारवर्षोऽग्रहीत् ॥
Ibid XXII. 100.
cf. तत्थ वि । पालित्तयगालाहणछप्पणयसीहनायसद्देण ।
संखुद्धमुद्धसारङ्गउ व्व कह ता पयं देमि ॥
निम्मलगुणेण गुणगुरुएण परमत्थसयणसारेण ।
पालित्तयेण हालो हारेण व सहइ गोट्ठीसु ॥
चक्कायुजुवलसुहया रंमन्तपरायहंसगयहंरिसा ।
जस्स कुलपव्वयस्स व वियरइ गङ्गा तरङ्गमई ॥
भणियविलासवलन्तचोक्किले जो करेइ हालिए वि ।
कव्वेण किं पडत्थे हाले हालावियारे व्व ॥
पणईहिं कइएणेण य भमरेहिं व जस्स जायपणएहिं ।
कमलायरो व्व कोसो विल्लुप्पमाणे वि हु न झीणे ॥
कुवलयमाला of इन्द्रसूरि (दाक्षिण्यचिह्नसूरि) 778 A. D.
References to other old poets are also interesting.
सयलकलागमनिलया सिक्खावियकवियणा समुहयंदा ।
कमलासण गुण्ड्ढा सरस्सई जस्स वट्ठकहा ॥
जे भारहरामायणदलियमहागिरिसुगम्ममग्गेण ।
लंघेइ दिसाकरिणो कइणो को वासवंमीए ॥
छप्पन्नयाण किं वा भज्जइ कयकूंकंजराण भुवर्णसि ।
अन्ने वि छेयभणिओ अज वि उवमिजए जेहिं ॥
लावण्णवयणुसुहया सुवञ्चरयणुज्जला य बाणस्स ।
चन्द्रावीणस्स वणे जाया कादंबरी जस्स ॥
जारिसयं विमलंको विमलं को तारिसं लहइ अत्थं ।
अमयमइयं व सरसं सरसं चिय पाइयं जस्स ॥
तिउरिसचरियपसिद्धो सुपुरिसचरिएण पायडो लोए ।
सो जयइ देवगुत्तो वंसे गुत्ताण रायरिसी ॥