काव्यालङ्कार (आचार्य भामह - भारतीय काव्यशास्त्र एवं अलङ्कार-सिद्धान्त मूल महाग्रन्थ सटीक)
Kavyalankara of Acharya Bhamaha with Commentary
आचार्य भामह (सम्पादक: पण्डित देवेन्द्रनाथ शर्मा) द्वारा
पृष्ठ 41, कुल 230 में से
संदर्भ में पढ़ें28 BHĀMAHĀLAṄKĀRA
Daṇḍin's refutation of the said distinction is
set out in Kāvyādarśa thus :—
अपादः पदसंतानो गद्यमाख्यायिका कथा ।
इति तस्य प्रभेदौ द्वौ तयोराख्यायिका किल ॥
नायकेनैव वाच्याऽन्या नायकेनेतरेण वा ।
स्वगुणाविष्क्रियादोषो नात्र भूतार्थशंसिनः ॥
अपि त्वनियमो दृष्टस्तत्राप्यन्यैरुदीरणात् ।
अन्यो वक्ता स्वयं वेति कीदृग्वा भेदकारणम् ॥
वक्त्रं चापरवक्त्रं च सोच्छ्वासत्वं च भेदकम् ।
चिह्नमाख्यायिकायाश्चेत्प्रसङ्गेन कथास्वपि ॥
आर्यादिवत्प्रवेशः किं न वक्त्रापरवक्त्रयोः ।
भेदश्च दृष्टो लम्भादिरुच्छासो वास्तु किं ततः ॥
तत्कथाख्यायिकेत्येका जातिः संज्ञाद्वयाङ्किता ।
अत्रैवान्तर्भविष्यन्ति शेषाश्चाख्यानजातयः ॥
कन्याहरणसंग्रामविप्रलम्भोदयादयः ।
सर्गबन्धसमा एव न ते वैशेषिका गुणाः ॥
कविभावकृतं चिह्नमन्यत्रापि न दुष्यति ।
मुखमिष्टार्थसंसिद्धौ किं हि न स्यात्कृतात्मनाम् ॥ I—23 to 30.
Daṇḍin refers to all the said six points of dis-
tinction and attacks them on the ground that none
of them is a valid ground for distinction.
(1) Whether the story is related by the hero
himself or another, it makes little difference—अन्यो
वक्ता स्वयं वेति कीदृग्वा भेदकारणम् ।
(2) What does it matter if the narrative is
divided into Ucchvāsas or Lambakas or not divid-
ed at all ? भेदश्च दृष्टो लम्भादिरुच्छासो वास्तु किं ततः । Division is