काव्यालङ्कार (आचार्य भामह - भारतीय काव्यशास्त्र एवं अलङ्कार-सिद्धान्त मूल महाग्रन्थ सटीक)

THIRD PARICCHEDA 157

teeth and with eyes resembling lotuses, your face
is like your face.
46. अनन्वय illustrated. ताम्बूलस्य राग एव वलयः यस्य तत्
ताम्बूलरागवलयं. This refers to the presence of the red
lower lip on the face of a lady to whom this verse
is addressed. स्फुरन्त्यः दशनानां दीधितयः यस्मिन् तत् स्फुरद्दशनदीधिति
Possessed of lustrous teeth. इन्दीवराभ्यां सदृशे नयने यस्मिन्
तत् इन्दीवराभनयने Possessed of eyes resembling blue lo-
tuses. तव वदनं तव वदनमिव.
उत्प्रेक्षावयवालंकारः (33)
श्लिष्टस्यार्थेन संयुक्तः किंचिदुत्प्रेक्ष्यान्वितः ।
रूपकार्थेन च पुनरुत्प्रेक्षावयवो यथा ॥ ४७ ॥
47. Utprekshāvayava includes the element of
Ślishṭa, slightly accompanied by Utprekshā and
also by Rūpaka. Example follows.
47. उत्प्रेक्षावयव defined. This figure of speech is
not mentioned in other works. According to them
this will be treated only as a combination of two or
more Alaṁkāras. The elements of three Alaṁkāras
are involved in this figure of speech according to
our author viz., श्लिष्ट defined in III—14, उत्प्रेक्षा defined
in II—91 and रूपक in II—21.
तुल्योदयावसानत्वाद्वैतेऽस्तं प्रति भास्वति ।
वासाय वासरः क्लान्तो विशतीव तमोगृहम् ॥ ४८ ॥