कथासरित्सागर : प्रथम खण्ड (लम्बक १ से ५)

३१२ कथासरित्सागर
स्वीकुर्वतो च तत्पाल महाब्धोपशोभिताम्।
चकार गुणवर्माणं परितुष्यात्मनः समम् ॥७९॥
अतस्तां परिणीय प्रियां तेजस्वतीं भूपः।
श्लाघमानी स तया मायमुज्जयिनीं ययौ ॥८०॥
तत्र तन्मुखसक्तैकदृष्टी राजा ह्यभूतया।
न्ददर्श राजकार्याणि न यथा सुमहाम्यपि ॥८१॥
तजस्वतीदृशलापकीलितेव त्रिल धृतिः।
माघमप्रप्रजानन्दस्तस्यात्राङ्गुतमशक्यत ॥८२॥
धिरप्रविष्टो निर्गान्ध मोन्त'पुरान्नृपः।
निरगादरिवर्गस्य हृदयातु रुजाम्बरः ॥८३॥
कालेन तस्य जज्ञे च राज्ञः सर्वानिनन्दिता।
कन्या तेजस्वती देव्यां बुद्धौ च विजिगीषुता ॥८४॥
परमाद्भुतरूपा सा तृणीकृत्य जगत्त्रयम्।
हृपं तस्याकरोत्कन्या प्रताप च जिगीषुता ॥८५॥
अथाभियोक्तुमुत्सिक्तः सामन्त कश्चिदेकदा।
आदित्यसेनः प्रययावुज्जयिन्याः स भूपतिः ॥८६॥
तां च तेजस्वतीं राज्ञीं समास्कन्दकरेणुकाम्।
सहप्रयायिनीं चक्रे सम्यक्स्याश्चिदेवताम् ॥८७॥
आरुरोह वराश्वं च दर्पोद्यमंनिश्ररम्।
जङ्गमाद्रिनिभं शृङ्गं स श्रीवृक्षं समेखलम् ॥८८॥
आसुत्कोत्थितपादाभ्यामभ्यस्यन्तमिवान्बर ।
गति गरुत्मतो दृष्ट्वा वेगसद्ब्रह्मचारिणः ॥८९॥
जवस्य मम पर्याप्ता कि नु स्यादिति मेदिनीम्।
कथयन्तमिवोन्नम्य कन्धरां धीरया दृशा ॥९०॥
किंचिद् गत्वा च सम्प्राप्य समां भूमि स भूपतिः।
अश्वमुत्तजयामास तेजस्वत्याः प्रवक्षयन् ॥९१॥
सोऽश्वस्तत्पाणिघातेन यन्त्रेणेवैरित शरः।
जगाम क्ष्वाप्यतिजवादलक्ष्यो लोकलोचनै ॥९२॥
१ श्रीवृक्ष-इत्यश्वजातिः। पर्वत पक्षे श्री वृक्षो विश्वद्रुमः, अन्य पक्षेण रोमावली।