सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
काशिका वृत्ति (आचार्य वामन एवं जयादित्य - अष्टाध्यायी सूत्र-वृत्ति सम्पूर्ण सान्वय सटीक)

काशिका वृत्ति (आचार्य वामन एवं जयादित्य - अष्टाध्यायी सूत्र-वृत्ति सम्पूर्ण सान्वय सटीक)

Kasika Vritti of Vamana and Jayaditya on Panini Sutras

आचार्य वामन एवं जयादित्य (सम्पादक: पण्डित बालशास्त्री) द्वारा

DevanagariHindipublished828 पृष्ठ

पृष्ठ 665, कुल 828 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 665

६६४ ॥ काशिका ॥ ७ ॥ २ ॥
ऋतिकस्याप्यत्र ग्रहणमिष्यते ॥ चिकीर्षतीत्यत्रापि यथा स्यादिति धातुग्रहणं
क्रियते * ॥
उपधायाश्च ॥ १०१ ॥
उपधायाश्च ऋकारस्य इकारादेशो भवति । कीर्त्तयति । कीर्त्तयतः ।
कीर्त्तयन्ति ॥
उदोष्ठ्यपूर्वस्य ॥ १०२ ॥
ओष्ठ्यः पूर्वो यस्माद् ऋकारादसावोष्ठ्यपूर्वस्तदन्तस्य धातोरङ्गस्य उका-
रादेशो भवति । पूर्तः पिण्डः । पुपूर्षति । मुमूर्षति । दन्त्योष्ठ्यपूर्वाच्चोष्ठ्यपूर्वो
भवतीत्यत्रापि भवति । वुवूर्षति ऋत्विजम् । प्रावुवूर्षति कम्बलम् । ओष्ठ्योऽत्र
प्रत्यासत्तेरङ्गावयव एव गृह्यते तेन ऋ गतावित्यस्य संपूर्वस्य समीर्षमिति
भवति † ॥ इत्वोत्त्वाभ्यां गुणवृद्धी भवतो विप्रतिषेधेन ॥ * ॥ आस्तरणम् ।
आस्तारकः । निपरणम् । निपारकः । निगरणम् । निगारकः ॥
बहुलं छन्दसि ॥ १०३ ॥
छन्दसि विषये ऋकारान्तस्य धातोरङ्गस्य बहुलमुकारादेशो भवति ।
ओष्ठ्यपूर्वस्येत्युक्तमनोष्ठ्यपूर्वस्यापि भवति । मित्रावरुणौ ततुरिः । दूरे ह्यध्वा
जगुरिः । ओष्ठ्यपूर्वस्यापि न भवति । पप्रितमम् । क्व चिद् भवति पपुरिः ॥
इति काशिकायां वृत्तौ सप्तमाध्यायस्य प्रथमः पादः ॥
॥ अथ सप्तमाध्यायस्य द्वितीयः पादः ॥
सिचि वृद्धिः परस्मैपदेषु ॥ १ ॥
परस्मैपदे परे सिचि परत इगन्तस्या