काशिका वृत्ति (आचार्य वामन एवं जयादित्य - अष्टाध्यायी सूत्र-वृत्ति सम्पूर्ण सान्वय सटीक)

॥ काशिका ॥ ६ ॥ ४ ॥ ६२५
न्तमनेकाजसंयोगपूर्वं सार्वधातुके विवक्षिते । सार्वधातुकइति किम् । जुहुवतुः ।
जुहुवुः । असंयोगपूर्वस्येत्येव । आप्नुवन्ति । राध्नुवन्ति ॥
भुवो वुग्लुङ्लिटोः ॥ ८८ ॥
भुवो वुगागमो भवति लुङि लिटि चाजादौ परतः । अभूवन् । अभू-
वम् । लिट् । बभूव । बभूवतुः । बभूवुः ॥
ऊदुपधाया गोहः ॥ ८९ ॥
गोहो ऽङ्गस्य उपधाया ऊकारादेशो भवति अजादौ प्रत्यये परतः ।
निगूहति । निगूहकः । साधुनिगूही । निगूहम् । निगूहन्ति । गूहो वर्त्तते । उप-
धाया इति किम् । अन्त्यस्य मा भूत् । गोह इति विभक्तयग्रहणं विषयार्थम् * ।
यत्रास्यैतद्रूपं तत्रैव यथा स्यादिह मा भूत् । निजुगुहतुः । निजुगुहुः । अयादे-
शप्रतिषेधार्थं च के चिदिच्छन्ति । निगूह्य गत इत्युत्वस्यासिद्धत्वाद् ल्यपि
लघुपूर्वादित्यादेशः स्यात् । व्याश्रय त्वादेवासिद्धत्वमत्र नास्ति । णावुत्वं
श्यन्यत्वं च ल्यप्ययादेश इति । अचीत्येव । निगोढा । निगोढुम् ॥
दोषो णौ ॥ ९० ॥
दोष उपधाया ऊकार आदेशो भवति णौ परतः । दूषयति । दूष-
यतः । दूषयन्ति । विभक्तयग्रहणं प्रक्रमाभेदार्थम् । पूर्वेत्र हि गोह इत्युक्तम् † ।
णाविति किम् । दोषो वर्त्तते ॥
वा चित्तविरागे ॥ ९१ ॥
चित्तविकारार्थे दोष उपधाया वा ऊकारादेशो भवति णौ परतः ।
चित्तं दूषयति । चित्तं दोषयति । प्रज्ञां दूषयति । प्रज्ञां दोषयति ॥
मितां ह्रस्वः ॥ ९२ ॥
मितो धातवो घटादयो मित इत्येवमादयो ये प्रतिपादितास्तेषामुप-
धाया ह्रस्वो भवति णौ परतः । घटयति । व्यथयति । जनयति । रञ्जयति ।
शमयति । ज्ञपयति । के चिदत्र वेत्यनुवर्त्तयन्ति सा च व्यवस्थितविभाषा,
तेन उत्क्रामयति संक्रामयतीत्येवमादि सिद्धं भवति ॥
चिण्णमुलोर्दीर्घो ऽन्यतरस्याम् ॥ ९३ ॥
चिणपरे णमुलिपरे च णौ परतो मितामङ्गानामुपधाया दीर्घो भवति
अन्यतरस्याम् । अशमि । अशामि । अतमि । अतामि । शमंशमम् । शामंशा-
मम् । तमंतमम् । तामंतामम् । दीर्घग्रहणं किं, न ह्रस्वविकल्प एव विधी-

• विषयनियमार्थमिति क्व चित्पाठः ।
  † भावीत्यस्यैव संभवादित्यधिकमेकस्मिन् पुस्तके ।
  ४०