काशिका वृत्ति (आचार्य वामन एवं जयादित्य - अष्टाध्यायी सूत्र-वृत्ति सम्पूर्ण सान्वय सटीक)

२१० ॥ काशिका ॥ ३ ॥ ३ ॥
भवति । प्रत्ययान्तेन चेदाच्छादनविशेष उच्यते । प्रावारः । प्रवरः । आच्छा-
दनइति किम् । प्रवरा गौः ॥
परौ भुवो ऽवज्ञाने ॥ ५५ ॥
विभाषेत्येव । परिशब्दउपपदे भवतेर्धातोर्र्विभाषा घञ् प्रत्ययो भवति
अवज्ञाने गम्यमाने । अवज्ञानमसत्कारः । परिभावः । परिभवः । अवज्ञानइति
किम् । सर्वतो भवनं परिभवः ॥
एरच् ॥ ५६ ॥
भावे अकर्त्तरि च कारके इति प्रकृतमनुवर्त्तते यावत्कृत्यल्युटो बहुल-
मिति । इवर्णान्ताद्धातोर्भावे अकर्त्तरि च कारके संज्ञायामच् प्रत्ययो भवति ।
घञो पवादः । चकारो विशेषणार्थः । अन्तः थाथघञ्क्ताजबित्रकाणामिति ।
चयः । श्चयः । जयः । तयः ॥ अग्विधौ भयादीनामुपसंख्यानम् ॥ * ॥ नपुंसके
क्तादिनिवृत्त्यर्थम् । भयम् । वर्षम् ॥ जवस्रवौ छन्दसिवक्तव्यौ ॥ * ॥ ऊर्व्वारस्तु
मे जवः । पञ्चौदनसवः * ॥
ऋदोरप् ॥ ५७ ॥
ऋकारान्तेभ्य उवर्णान्तेभ्यश्च अप् प्रत्ययो भवति । घञोपवादः ।
पित्करणं स्वरार्थम् । करः । गरः । शरः । उवर्णान्तेभ्यः । यवः । लवः । पवः ।
दकारो मुखसुखार्थः । मा भूत्तादपि परस्तपरः ॥
ग्रहवृदृनिश्चिगमश्च ॥ ५८ ॥
ग्रहादिभ्यो धातुभ्यो ऽप् प्रत्ययो भवति । घञोपवादः । निश्चिनोते-
स्त्वचोपवादः । ग्रहः । वरः । दरः । निश्चयः । गमः । निश्चयग्रहणं स्वरा-
र्थम् ॥ वशिरण्योरुपसंख्यानम् ॥ * ॥ वशः । रणः ॥ घञर्थे कविधानं स्याद्धा-
यात्र्याधिनिधुधर्षम् ॥ * ॥ प्रतिष्ठन्तेस्मिन्निति प्रस्थः पर्वतस्य । प्रख्यात्यस्मि-
न्प्रख्यः । प्रपिबन्त्यस्यामिति प्रपा । आविध्यन्ति तेनेत्याविधः । विहन्यन्ते
ऽस्मिन्निति विघ्नः । आयुध्यतेनेनेत्यायुधम् ॥
उपसर्गे ऽदः ॥ ५९ ॥
अपित्येव । उपसर्गेउपपदे ऽदेर्धातोरप् प्रत्ययो भवति । विघसः ।
प्रघसः । उपसर्गेइति किम् । घसः ॥
न्यौ च ॥ ६० ॥
निशब्दउपपदे अदेर्धातोरण् प्रत्ययो भवति । चकारादप् च । न्यादः ।
निघसः ॥

• पिण्डोदनसव इति पा० ।