काशिका वृत्ति (आचार्य वामन एवं जयादित्य - अष्टाध्यायी सूत्र-वृत्ति सम्पूर्ण सान्वय सटीक)

॥ काशिका ॥ ३ ॥ ३ ॥ २०५
दधीते उपाध्यायः । अपादाने स्त्रियामुपसंख्यानं तदन्ताच्च वा ङीष् ॥ * ॥
उपाध्याया । उपाध्यायी ॥ शृ वा युवर्णनिवृत्तेषु ॥ * ॥ शारो वायुः । शारो
वर्षः । शारो निवृत्तम् ॥
गौरिवाकृतनोशारः प्रायेण शिशिरे कृशः ॥
उपसर्गे रुवः ॥ २२ ॥
उपसर्गोपपदे रौतेर्धातोर्घञ् प्रत्ययो भवति । अपोपवादः । संरावः ।
उपरावः । उपसर्गेति किम् । रवः ॥
समि युद्रुदुवः ॥ २३ ॥
समि उपपदे यु द्रु दु इत्येतेभ्यो धातुभ्यो घञ् प्रत्ययो भवति । संयावः ।
संद्रावः । संदावः । समीति किम् । प्रद्रवः ॥
श्रिणीभुवो ऽनुपसर्गे ॥ २४ ॥
श्रि णी भू इत्येतेभ्यो धातुभ्यो ऽनुपसर्गेभ्यो घञ् प्रत्ययो भवति । अचो-
ऽपवादः । श्रायः । नायः । भावः । अनुपसर्गेदिति किम् । प्रश्रयः । प्रणयः ।
प्रभवः । कथं प्रभावो राज्ञः । प्रकृष्टो भाव इति प्रादिसमासो भविष्यति ।
कथं च नयो राज्ञः । कृत्यल्युटो बहुलमित्यञ् भविष्यति ।
वै द्रुस्रुवः ॥ २५ ॥
वावुपपदे द्रु स्रु इत्येताभ्यां धातुभ्यां घञ् प्रत्ययो भवति । अपोपवादः ।
विद्रावः । विस्रावः । वाविति किम् । द्रवः । स्रवः ॥
अवोदोर्नियः ॥ २६ ॥
अव उद् इत्येतयोरुपपदयोर्नयतेर्धातोर्घञ् प्रत्ययो भवति । अवनायः ।
उन्नायः । कथमुच्चयः पदार्थानाम् । कृत्यल्युटो बहुलमित्यञ् भविष्यति ॥
प्रे द्रुस्तुस्रुवः ॥ २७ ॥
प्रोपपदे द्रु स्तु स्रु इत्येतेभ्यो धातुभ्यो घञ् प्रत्ययो भवति ।
प्रद्रावः । प्रस्तावः । प्रस्रावः । प्रेति किम् । द्रवः । स्तवः । स्रवः ॥
निरभ्योः पूल्वोः ॥ २८ ॥
पू इति पूङ्प्वोः सामान्येन ग्रहणम् । लूँञ् छेदने । यथासंख्यमुपसर्गे-
संबन्धः । निरभिपूर्वयोः पूल्वोर्धात्वोर्घञ् प्रत्ययो भवति । निष्पावः । अभि-
लावः । निरभ्योरिति किम् । पवः । लवः ॥
उन्योर्ग्रः ॥ २९ ॥
गृ शब्दे, गृ निगरणे, द्वयोरपि ग्रहणम् । उन्योरुपपदयोः गृ इत्येतस्मा-