कर्पूरमञ्जरी (महाकवि राजशेखर - प्राकृत सट्टक एवं सान्वय हिन्दी व्याख्या)

७६ कर्पूरमञ्जरी
विचक्षणा—एस कुरवअतरू ।
( कर्पूरमञ्जरी तमालिङ्गति । )
राजा—
णवकुरवअरुक्खो कुंभथोएत्थणीए
रहसविरइदेणं णिब्भरालिंगणेणं ।
तह कुसुमसमिद्धिं लंभिदो सुंदरीए
जह भसलकुलाणं पंथ जत्ता समत्ता ॥ १४ ॥
विदूषकः—भो, पेक्ख पेक्ख महेंदजालं । जेण,—
वालो वि कुरवअतरू तरुणीए गाढमुवगूढो ।
सहस त्ति कुसुमणिअरं मंअणसरे व्विअ समुग्गिरइ ॥ ४५ ॥
विचक्षणा—
एष कुरबकतरुः ।
राजा—
नवकुरबकवृक्षः कुम्भस्थूलस्तन्या
रभसविरचितेन निर्भरालिङ्गनेन ।
तथा कुसुमसमृद्धिं लम्भितः सुन्दर्या
यथा भ्रमरकुलानां तत्र यात्रा प्रवृत्ता ॥
जातेति यावत् । 'अथ वा तत्र' इति 'ततः' इत्यर्थे । तत्र ततो यात्रा गमनागमनं
समाप्तमित्यर्थः । सर्वदा तत्रैव तिष्ठन्तीति भावः । यद्वा,—असमानेति गन्धप्रभेदः ।
तथेति विषयाप्तौ । तथा च तद्विषये यात्रा देशान्तरादागमनं रात्र समाप-
मित्यर्थः । अनेन कुसुमोद्गमः, तत्र च सौरभातिशयो व्यज्यते । अत्रापि परिकरानुकू-
लरूपश्चेशमार्गत्वेन अलंकारः ।
विदूषकः—