कर्पूरमञ्जरी (महाकवि राजशेखर - प्राकृत सट्टक एवं सान्वय हिन्दी व्याख्या)

७४ कर्पूरमञ्जरी

विदूषकः—के के ?
विचक्षणा—कुरवअतिलअसोआ ।
विदूषकः—ता. किं तेहि ?
विचक्षणा—भणिदा सा देवीए । जधा,—
कुरवअतिलअअसोआ आलिंगणदंसणग्गचलणहआ ।
विअसन्ति कामिणीणं ता ताणं देहि दोहलअ ॥ ४३ ॥
एण्हि तं संपादिस्सदि ।
विदूषकः—
कः कः ?
विचक्षणा—
कुरबकतिलकाशोकाः ।
विदूषकः—
तत्किं तैः ?
विचक्षणा—
भणिता सा देव्या । यथा,—
कुरबकतिलकाशोका आलिङ्गनदर्शनाग्रचरणहताः ।
विकसन्ति कामिनीनां तत्तेषां देहि दोहदकम् ॥
यतस्मात्कारणात्कामिनीनामालिङ्गनदर्शनाग्रचरणहता सन्तः कुरबकादयो वृक्षा
विकसन्ति उत्फुल्ला भवन्ति, तत्तस्मात्तेषां दोहदकं देहीति यत्पदाध्याहारेण योज्यम् ।
यद्वा,—तदिदमिति तच्छब्देन पूर्वोक्तालिङ्गनादि परामृश्य योज्यम्, तदा न
यत्पदाध्याहारः । कुरबकद्रुमस्य कामिन्यालिङ्गनादिश्रयेणैव विकासो योग्येन इति
कविप्रदायः । तथोक्तम्—'पादाहतः प्रमदया विगलत्प्रसूनः शोकं जहाति
बकुलो मुखसीधुसिक्तः । आलिङ्गितः कुरबकः कुरुते विकासमालोकितस्तिलक
उत्कलिको विभाति ॥' इति । 'आलिङ्गनेनैव गुणानुरागाः प्रफुल्तां ये तिलकः