कर्पूरमञ्जरी (महाकवि राजशेखर - प्राकृत सट्टक एवं सान्वय हिन्दी व्याख्या)

१०
तरलो हारमध्यमणिरपि अयमपि कवी राजशेखरस्य पूर्वपुरुष पूर्वकालजल-
द्धश्लोकटिप्पणे लिखितं बालरामायणप्रस्तावनापद्यं विलोकनीयम् राजशेखरोऽप्या-
त्मानं यायावरकुलोत्पन्नमेन प्रबन्धेषु वर्णयति.
कर्तुं त्रिलोचनादन्यः कः पार्थविजय क्षमः ।
तदर्थः शक्यते द्रष्टुं लोचनद्वयिभिः कथम् ॥
( सुभाषितहारावलि . )
त्रयोऽग्नयस्त्रयो वेदास्त्रयो देवास्त्रयो गुणाः ।
त्रयो दण्डिप्रबन्धाश्च त्रिषु लोकेषु विश्रुताः ॥
( शार्ङ्गधरपद्धति, सुभाषितहारावलि . )
दशकुमारचरितम्, काव्यादर्शश्चेति प्रबन्धद्वयमेव लभ्यते मल्लिकामाधवकर्त्ता तर-
ण्डापरनामा रङ्गनाथकवि, न तु दण्डी कलापरिच्छेद-च्छन्दोविचित्यादय स्त्वन्येऽपि
दण्डिकृता ग्रन्था इति काव्यादर्शाज्ज्ञायते कविरयं सत्समदासकप्रारम्भहृत्सुहृद् .
सरस्वतीपवित्राणां जातिस्तत्र न कारणम् ।
व्यासस्पर्द्धा कुलालोऽभूद्द्रोणो भारते कविः ॥
( शार्ङ्गधरपद्धति . )
पुस्तकान्तरे 'न देहिनाम्' इति पाठ .
द्विसंधाने निपुणता सा ता चक्रे धनंजयः ।
यया जातं फलं तस्य सतां चक्रे धनं जयः ॥
( सूक्तिमुक्तावलि, सुभाषितहारावलि . )
यसुदेवगौडधृतगुहद्विसंधानकाव्यकर्तारं धनंजयमाकर्ण्यैतेन शार्ङ्गधरपद्य-
न्दर्भेऽमपि द्विसंधानकाव्यस्य नामान्तरम् कवियाञ्चल प्रसिद्ध मुदितं च राघ-
वाण्डवीयकाव्ये निरूपम्
सद्धि पाणिनये तस्मै यस्य रुद्रप्रसादतः ।
आसी व्याकरणं काव्यमनु जाम्बवतीजयम् ॥
( सूक्तिमुक्तावलि, सुभाषितहारावलि . )