कर्पूरमञ्जरी (महाकवि राजशेखर - प्राकृत सट्टक एवं सान्वय हिन्दी व्याख्या)

१२ कर्पूरमञ्जरी
स्थापकः—ता केण समादिट्ठा पउंजध ?
पारिपार्श्वकः—
चाहुआणकुलमोलिमालिआ राजसेहरकईंदगेहिणी ।
भत्तुणो किइमवंतिसुंदरी सा पउंजइउमेअमिच्छइ ॥ ११ ॥
किं च,—
चंडवालघरणीहरिणंको चक्कवट्टिपदलाहणिमित्तं ।
एत्थ सट्टअवरे रससोत्ते कुंतलाहिवसुअ परिणेइ ॥ १२ ॥
स्थापकः—ता एहि । अणंतरकरणिज्जं संपादेम्ह । जदो महारा-
अदेवीणं भूमिअं घेत्तूण अज्जो अज्जभारिआ अ जवणिअंतरे चट्टंति ।
( इति परिक्रम्य निष्क्रान्तौ । )
प्रस्तावना ।
नास्तु कथानायकवित्वम्यनटा स्मृता ॥ अचेतनौ देशकालौ कालो मधुशरन्मुख ॥'
इत्युक्तेश्च कविप्रशंसा कृता । नटप्रशंसा 'कि पुन.' इत्यादिना सूचिता ।
स्थापकः—
तत्केन समादिष्टाः प्रयुङ्ग्ध्वम् ?
पारिपार्श्वकः—
चाहुवानकुलमौलिमालिका राजशेखरकवीन्द्रगेहिनी ।
भर्तुः कृतिमवन्तिसुन्दरी सा प्रयोजयितुमेतदिच्छति ॥
कवेर्भार्या प्रयोजिका ।
किं चेति ।
चण्डपालधरणीहरिणाङ्कश्चक्रवर्तिपदलाभनिमित्तम् ।
अत्र सट्टकवरे रसस्रोतसि कुन्तलाधिपसुतां परिणयति ॥
रसाः शृङ्गारादयो जलं च । स्रोतः प्रवाहः । सट्टकलक्षणं त्वभ्यधायि । अत्र
रूपकश्लेषानुप्रासाः । अनेन तथा नायकप्रशंसा सट्टकप्रबन्धप्रशंसा च कृता । उक्तं
हि—'वागालापः प्रथमं कलाविधिरनन्तरं । वाघाशून्या न दृश्यन्ते व्यवहाराः
कथंचन ॥ वाधारोपहृतु कर्मेरमीष्टार्थप्रशासनम् ।' इति ।