जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

राजयोगाध्यायः ॥७॥ २५३
अथ अंशावतारयोगः ।
केन्द्रगौ सितदेवेज्यौ स्वोच्चे केन्द्रगतेऽर्कजे ।
चर लग्ने यदा जन्म योगोऽयमवतारजः ॥ १६० ॥
पुण्यश्लोकस्तीर्थचारी कलाज्ञः कामासक्तः कालकर्ता जितात्मा ।
वेदान्तज्ञो वेदशास्त्राधिकारी जातो राजश्रीधरोंऽशावतारे ॥ १६१ ॥
अधुना अंशावतारयोगस्तत्फलञ्चोच्यते ।
सितदेवेज्यौ = शुक्रगुरू, केन्द्रगौ चरराशि-
गतौ भवेतां ( चरलग्न इत्युक्तत्वात् ),
अर्कजे = शनैश्चरे, स्वोच्चे तुलायां केन्द्रगते,
चर लग्ने = मेषकर्कतुलामकरान्यतमे राशौ
लग्ने, यदा जन्म भवेत्तदा अयं अवतारजः
योगो भवति । अस्मिन्योगे जातो नरः -
पुण्यश्लोकः, तीर्थचारी, कलाज्ञः, कामासक्तः,
कालकर्ता, जितात्मा, वेदान्तज्ञः, वेदशास्त्राधिकारी, राजश्रीधरश्च भवति ॥ १६०-१६१ ॥
यदि शुक्र और बृहस्पति केन्द्रमें हों, शनैश्चर अपने उच्च का होकर केन्द्रमें स्थित हो
और चर लग्नमें जन्म हो तो यह 'अवतार' योग कहा जाता है ॥ १६० ॥
अंशावतार योग में उत्पन्न जातक पुण्यचरित्रवाला, तीर्थसेवी, कलाविद्, काममें
आसक्त, सामयिक, जितेन्द्रिय, वेदके तत्त्वको जाननेवाला, वेद और शास्त्र का अधिकारी
और राज्यश्रीवाला पुरुष होता है ॥ १६१ ॥
अथ हरि-हर-विधियोगाः ।
वित्तेशाद्धनरिःफरन्ध्रभवनप्राप्ताश्च सौम्यग्रहाः,
कामेशान् सुखभाग्यरन्ध्रगृहगा जीवार्जचन्द्रात्मजाः ।
देहेशाद्यदि बन्धुमानभवगा सूर्यास्फुजिद्भूमिजाः
प्रोक्तास्तत्र पुरातनैर्हरिहरब्रह्माख्ययोगा इमे ॥ १६२ ॥
निखिलनिगमविद्यापारगः सत्यवादी सकलसुखसमेतश्चारुवाक् कामशीलः ।
जितरिपुकुलसङ्घः सर्वजीवोपकारी हरिहरविधियोगे सम्भवः पुण्यकर्मा १६३
इदानीं हरिहरब्रह्मयोगान् तत्फलानि चाह—वित्तेशादिति । हरियोगः-वित्तेशात् =
द्वितीयभावपतेः सकाशात्, धनरिःफरन्ध्रभवनप्राप्ताः = द्वितीय-द्वादश-अष्टमभावानुपगताः,
सौम्यग्रहाः = शुभग्रहाः ( यथासम्भवम् ) भवेयुस्तदा हरियोगः ।
हरयोगः-कामेशात् = सप्तमभावेशात् , १. हरियोगोदाहरणम् ।
सुखभाग्यरन्ध्रगृहगाः = चतुर्थ-नवम-अष्टमभा-
वगताः, जीवार्जचन्द्रात्मजाः = गुरुचन्द्रबुधा
भवेयुस्तदा हरयोगः ।
ब्रह्मयोगः-देहेशात् = जन्मलग्नेशात् ,
बन्धुमानभवगाः = चतुर्थदशमैकादशभावग-
ता यदि सूर्यास्फुजिद्भूमिजाः = सूर्यशुक्रमौमा
भवेयुस्तदा ब्रह्माख्यः (ब्रह्म) योगः । पुरात-
नैर्वृद्धैर्मनीषिभिः इमे त्रयो योगाः प्रोक्ता इति ।
उक्तयोगत्रयस्य फलानि सरलार्थकानि चेति ॥ १६२-१६३ ॥
२२ जा० २३ ज०