सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

Jataka Parijata of Vaidyanatha Dikshita with Commentary

वैद्यनाथ दीक्षित (टीकाकार: पं. कपिलेश्वर शास्त्री एवं पं. मातृप्रसाद शास्त्री) द्वारा

DevanagariHindipublished588 पृष्ठ

पृष्ठ 194, कुल 588 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 194

१६८ सटीकजातकपारिजाते-
यदि लग्नेश बारहवें भावमें हो, दशवें भावमें पापग्रह हो उसमें मङ्गल चन्द्रमाके साथ
हो तो वह जातक परदेशवासी हो, सुख और धनसे रहित होकर दरिद्र हो ।
यदि लग्नेश और जन्मराशीश ये दोनों शुभग्रहोंसे युक्त नहीं हों अथवा अस्तङ्गत हों
तथा नवमेश १२वें भावमें हो तो जातक स्त्री और पुत्रोंसे रहित होता है, तथा अपने कुलका
संहार करनेवाला होता है । (सु० शा० कार) ॥ ८ ॥
सौम्यासौम्ययुतेषु केन्द्रभवनेष्विन्दौ तनुस्वामिना
दृष्टे मन्दनवांशके सति कुलध्वंसी विदारात्मजः ॥
कामेबोधनशुक्रयोः सुतगृहे जीवे सुखस्थे शुभे
पापे रन्ध्रगते च चन्द्रभवनाज्जाताः कुलध्वंसिनः ॥ ६ ॥
केन्द्रभवनेषु (१।४।७।१०) सौम्यासौम्ययुतेषु, (शुभग्रहाः पापग्रहाश्च केन्द्रगता
भवेयुरित्यर्थः) इन्दौ=चन्द्रे यत्र तत्र तनुस्वामिना=जन्मलग्रेशेन दृष्टे मन्दनवांशके=शनि-
(१०।११) राशिनवांशे च गते सति जातो नरः कुलध्वंसी = वंशनाशकः, विदारात्मजः=
स्त्रीपुत्ररहितश्च भवति । उक्तं सर्वार्थचिन्तामणौ-
शुभाशुभैः केन्द्रगतैः शशाङ्कः लग्नेश्वरेणापि निरीक्षितश्चेत् ।
सौरांशके वा यदि संयुतश्चेज्जातः कुलध्वंसकरो विदारः ॥ इति ॥
बोधनशुक्रयोः कामे = लग्नात्सप्तमे भावे स्थितयोः, सुतगृहे=पञ्चमे भावे जीवे=गुरौ
गतवति, अशुभे=कस्मिंश्चित्पापे सुखस्थे=चतुर्थभावगत, तथा च चन्द्रभवनाच्चन्द्राधिष्ठित-
राशितो रन्ध्रगते पापग्रहे जाताः = समुत्पन्ना नरः कुलध्वंसिनो भवन्ति ॥ ९ ॥
लग्नसे केन्द्र (१।४।७।१०) स्थानमें शुभ तथा अशुभ ग्रह हों चन्द्रमा लग्नेशसे देखा
जाता हो और शनिके नवांशमें हो तो जातक कुलका नाश करनेवाला तथा स्त्री और पुत्रों
से रहित हो ।
यदि ७ वें स्थानमें बुध और शुक्र हों, ५ वें स्थानमें गुरु हो, ४ थेमें पापग्रह हो और
चन्द्रमासे भी ८ वें में पापग्रह हो तो जन्मलेनेवाले कुलका संहार करनेवाले होते हैं । (सु०
शा० कारः) ॥ ९ ॥
चरावसाने शशिनि स्थिरादौ द्विदेहमध्ये बलवर्जिते च ॥
हीने विलग्रे यदि खेचरैन्द्रैर्विनाशमेति क्षितिपालयोगात् ॥ १० ॥
शशिनि=चन्द्रे चरराशीनां (मेष-कर्क-तुला-मकराणाम्) अवसानेऽन्त्ये (राश्यन्त्ये)
स्थिरराशीनां (२।५।८।११) आदौ तथा द्विदेहानां = द्विस्वभावराशीनां (३।६।९।१२)
मध्ये गतवति, बलवर्जिते=निर्बले च सति, विलग्रे=जन्मलग्रने खेचरेन्द्रैर्ग्रहैर्हीने = रहितेऽर्था-
ल्लग्ने न कोऽपि ग्रहो भवेत्तदा क्षितिपालयोगो राजयोगो नाशमेति = विनश्यतीति । एवं
सारावल्याम्-अन्त्याष्टमादिभागे चरराश्यादिषु शशी यदा क्षीणः ।