जैमिनीय ब्राह्मण (सामवेद का प्राचीनतम गूढ़ ब्राह्मण ग्रन्थ - सरस्वती विहार संस्करण)

१.२०५ ] | जैमिनीयब्राह्मणम् | [ ५५
\ \ \ \ \ १ र प्र० \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ ३ कोशेषु पृङिमम \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ ५ कोशेषु अन्तेन
\ \ \ \ \ २ कोशेषु ॰बह \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ ४ ? य अन्निर्मां \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ ६ र ॥ १० ॥
तद् आहुर् नोक्थ्य् षोडशी कार्य इति । पशवो वा | वज्रं प्रहरति स्तुत्यै । संस्थिते सोमे न्यञ्चं द्रोणकलशं पर्यस्य
उक्थानि वज्रष् षोडशी । वज्रं पशुषु विवर्तयेत् । अतिरात्र एव | करम्भमयान् वा पुरुषान् कृत्वा हरितानां वा तृणानां तेषां
कार्यः । आपो वै सर्वस्य शान्तिः । अद्भिर् एवैनत् तच् छम- | नामग्राहं ग्रीवा अपिकृन्तेद् इदम् अहम् अमुष्य ग्रीवा अपिकृन्तामीदम्
यन्ति ॥ | अमुष्येदम् अमुष्य इति । यावताम् एव नामानि गृह्णाति तावतां
यष् अभिचरणीयस् सोभस्य स्याद् धिरण्मयं वज्रं भृष्टिमन्तं कृत्वा | ग्रीवा अपिकृन्तति । तं ब्रह्मणे ददाति । ब्रह्म वै ब्रह्मा । ब्रह्म
योय एव कर्म कुर्यात् तस्मैतस्मा उपप्रवर्तयेत् । सस् एवास्मै | वज्रः । ब्रह्मण्य् एवैतद् वज्रं प्रतिष्ठापयति ॥ २०२ ॥१
\ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ १ र ॥ ११ ॥
इन्द्रश्च वै बृहच्च सम्भवताम् । इन्द्रं बृहद् १...अर्य्यरि- | व्यनदत् तन् नानदस् अभवत् । तन् नानदस्य नानदत्वम् ।
च्यत । तस्या अविभेद् अनयैव माभिभविष्यतीति । सै देवान् | तस्माद् आहुर् नानदं षोडशिसाम कार्यं न हि तेनास्तुणुतेति ।
अब्रवीत् षोडश्य् अर्थ यज्ञक्रतुर् अस्त्त्व इति । तथेति । स | तं पुनर् उपाधावद् धनान्य् एव वृत्रम् इति । तस्मै सप्तानां
षोडश्य् अभवत् । तत् षोडशिनो जन्म । अति श्रिया द्विवन्तं | होत्राणां हर्रो निर्माय प्रायच्छत् । तिस्र एव होत्रायै । स एक-
भ्रातृव्यं रिच्यते य एवं वेद ॥ | विंशष् षोडशी समपद्यत । तेनो वृत्रम् अहन् । हन्ति द्विषन्तं
गायत्रीषु द्विपदासु बृहत्य षोडशिना तुष्टुवानः उप नो हरिविस् | भ्रातृव्यं य एवं वेद । एकविंशायतनो ह खलु वै षोडशी ।
सुतम् इति । एता वै गायत्र्यो द्विपदाः । इन्द्रो वै वृत्रम् अजिघांसत् । | सप्त वै होत्राः प्रातःसवने षड्ढुर्वन्ति सप्त माध्यन्दिने
स प्रजापतिम् उपाधावद् धनानि वृत्रम् इति । तस्मा एताम् अप- | सवने सप्त तृतीयसवने ऽथो यद् एवास्मै हरो निर्माय
हरसम् अनुष्टुभं प्रायच्छत् । तया नास्तुणुत । स यद् अस्तुत्वा | प्रायच्छत् ॥ २०३ ॥४
\ \ \ \ \ १-१ ? कोशेषु यत्नवार्यात्त \ \ \ \ \ \ \ \ २ य लवश नास्ति \ \ \ \ \ \ \ \ ३ कोशेषु अहोरात्राणां
\ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ ४ र ॥ १२ ॥
गौरीवितिर् वा एतत् प्राक्त्यो ऽतिरिक्तं ब्रह्मणो ऽपश्यत् । | शिसाम कुर्वीत पशुकामः । वज्रो वै षोडशी पशवश् शक्वर्यहः ।
तद् गौरीवितम् अभवत् । अतिरिक्तं वा एतद् ब्रह्मणो यद् गौरी- | वज्रेणैव पशुं स्पृणोति पशुमान् भवति । शक्वरीषु षोडशिसाम
वितम् अतिरिक्तष् षोडशी स्तोत्राणाम् । यद् गौरीवितेन षोड- | कुर्वीत यः कामयेत वज्री स्याम् इति । वज्रो वै षोडशी वज्रश्
शिना स्तुवन्त्य् अतिरिक्त एव तद् अतिरिक्तं दधति यज्ञस्य | शक्वर्यहः । वज्रेणैव वज्रं स्पृणोति वज्री भवति । विराट्सु अन्न/द्य-
सलोमत्वायै ॥ | कामष् षोडशिसाम कुर्वीत । वज्रो वै षोडश्य् अन्नं विराट् ।
औपोदितिर्२ ह स्माह गौपाल्यो विशालं लिबुजायामृष्वाव् | वज्रेणैवान्नाद्यं स्पृणोत्य् अध्य् अन्नम् अन्नादो भवति । तास् त्रयस्त्रिंश-
अनुष्टुभि नानदम् अक्त्व गौरीवितेन षोडशिनम् अनुष्टुवन् न | दक्षरा भवन्ति । ततो यान्य् एकविंशतिः प्रतिष्ठा सा । अथ यानि
श्रियावपद्य इति । न ह वै श्रियावपद्यते य एवं वेद ॥ | द्वादश प्रजननं तत् । प्रति प्रतिष्ठायां तिष्ठति प्रजायते नो चान्त-
तद् उ शस्तनवद् अपि प्रजाया उपक्लृप्तम् । शक्वरीषु षोड- | र्र्यायां जीयते य एवं वेद ॥ २०४ ॥५
\ \ \ \ \ १ लक्ष सलोकं \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ २ कोशेषु औपवदितिर् \ \ \ \ \ \ \ ३ पूर्वं र । अन्यत्र अक्त्व्
\ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ ४ र ॥ १३ ॥
प्र वो महे महेवृधे भरध्वम् इत्य् एता वै विराजः । अनुष्टुप्सु | यस्माज् जातो न परो ऽन्यो अस्ति य आ बभूव भुवनानि विश्वा ।
षोडशिसाम कुर्वीत यः कामयेत न मान्या वाग् अतिवदेद् इति । | प्रजापतिः प्रजया संरराणस् त्रीणि ज्योतींषि सचते स षोडशी ॥
वज्रो वै षोडशी वाग् अनुष्टुप् । वज्रेणैव वाचं स्पृणोति नैनम् | इति षोडशिग्रहम् अवेक्षते ॥
अन्या वाग् अतिवदति । आ तिष्ठ वृत्रहन् रथम् इत्य् एता वा | इन्द्रश् च सम्राड् वरुणश् च राजा तौ ते भक्षय चक्रतुर् अग्र एतत् ।
अनुष्टुभः । अथैतास् त्र्यक्षरा एकपदा भवन्ति । विष्णोश् छन्दो | तयोर् अहं भक्षम् अनुभक्षयामि वाग् जुषाणा सोमस्य तृप्यतु ॥
भूरिजश् शकर्य इति । एताभिर् वा इन्द्रो वृत्रम् अहन्न् एताभिश् | इति ॥
श्रियाम् आश्नुतैषम् एव । द्विषन्तं भ्रातृव्यं हन्त्य् ओषं श्रियम् | एकाक्षरं देवानाम् अवमम् आसीत् सप्ताक्षरं परसम् । नवाक्षरम्
अश्नुते य एवं वेद ॥ | असुराणाम् अवमम् आसीत् पञ्चदशाक्षरं परमम् । ते देवा अका-
हिरण्यं संप्रदायं षोडशिना स्तुवन्ति । षोडशिनम् एव तज् | मयन्त कनीयसा भूयो ऽसुराणां वृञ्जीमहीति । त एकाक्षरेण
ज्योतिष्मन्तं कुर्वन्ति ॥ | पञ्चदशाक्षरम् अवृञ्जत द्व्यक्षरेण चतुर्दशाक्षरं त्र्यक्षरेण त्रयोदशा-
अश्व उपतिष्ठते साम्यैक्ष्याय । भ्रातृव्यलोकं वावैषां तद् विध- | क्षरं चतुरक्षरेण द्वादशाक्षरं पञ्चाक्षरेणैकादशाक्षरं षडक्षरेण दशा-
मंस तिष्ठति । | क्षरं सप्ताक्षरेण नवाक्षरम् । अष्टाभिर् एवाह्नी । एवं कनीयसा
\ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ ज्यायसो द्विषतो भ्रातृव्यस्य वृङ्क्ते य एवं वेद ॥ २०५ ॥२
\ \ \ \ \ १ कोशेषु चैवैषां \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ \ २ य इति षोडशीखंडं र षोडशी ॥ १४ ॥ व षोडशी