जैमिनीय ब्राह्मण (सामवेद का प्राचीनतम गूढ़ ब्राह्मण ग्रन्थ - सरस्वती विहार संस्करण)

१.१५२ ] जैमिनीयब्राह्मणम् [ ४१
१ कोशेषु ष्येयत २ २ ॥ ३१ ॥ प ॥ ८० ॥
अथ नौधसम् । नोधा वै काक्षीवतो ज्योग् अप्रति- एतत् प्रतिष्ठा साम । प्रतितिष्ठति य एवं वेद । ब्रह्मणो ह वा
ष्ठितश् चरन्न् । सो ऽकामयत प्रतितिष्ठेयम् इति । स ह देवान् एष रसो यन् नौधसम् । ब्रह्मणो' हास्य रसेन स्तुतं भवति य
ब्रह्म विभजमानान् उपावपपात । स होवाचर्षिर् अस्मि एवं विद्वान् नौधसेन स्तुते ॥
मन्त्रकृत् स ज्योग् अप्रतिष्ठितो ऽचार्य तस्मै म एतद् दत्त येन तद् द्व्यक्षरणिधनं भवति प्रतिष्ठायै । द्विपाद् वै यजमानः
प्रतितिष्ठेयम् इति । तस्मै ह ब्रह्मणो रसस्य ददुः । तद् एव प्रतिष्ठित्याै । यद् उ नोधाः काक्षीवतो ऽपश्यत् तस्मान् नौधसम्
नौधसम् अभवत् । तेनास्तुत । ततो वै स प्रत्यतिष्ठत् । तद् इत्य् आख्यायते ॥ १५७ ॥
१ कोशेषु ब्रह्मणा २ २ ॥ ३२ ॥ प ॥ ८१ ॥
श्यैतं पशुकामः कुर्वीत । प्रजापतिः पशून् असृजत । ते सो ऽब्रवीच् छ्येती वा इमान् पशून् अकूर्वीति । तद् एव
ऽस्मात् सृष्टा अपाक्रामन् । सो ऽकामयत न मन् पशवो ऽपक्रामे- श्यैतस्य श्यैतत्वम् । तद् एतत् पशव्यं साम । श्येतीकृता एनं
युर् अभि मावर्तेरन्न् इति । स एतत् सामापश्यत् । 'तेनास्तुत । पशव उपतिष्ठन्ते ऽभ्य् एनं पशव आवर्तन्ते नास्मात् पशवो
तस्य' वसु इत्य् एव निधनम् उयैत् । तत् पशवो वै वसु । ततो ऽपक्रामन्ति य एवं वेद । तद् द्व्यक्षरणिधनं भवति प्रतिष्ठायै ।
वै तं पशवो ऽभ्यावर्तन्त । ततो ऽस्माद् अनपक्रामिणो ऽभवन् ॥ द्विपाद् वै यजमानः प्रतिष्ठित्याै ॥ १५८ ॥
१ रक्ष मां l१ नं २-२ कोशेषु तेनास्तुतैततस्य ३ २ ॥ ३३ ॥ ष अपरिसमाप्ता कण्डिका
गौतमस्य मनायै मनोऽपक्रान्तः कुर्वीत । गौतमाद् वै मनो ततो वै तं पुनर् मन् आविशन् नास्मान् मनो ऽपाक्रामत् । ऐनं
ऽपाक्रामत् । सो ऽकामयत न मन् मनो ऽपक्रामेत् पुनर् मां मन पुनर् मनो विशति नास्मान् मनो ऽपक्रामति य एवं वेद । तत्
आविशेदू इति । स एते सामनी अपश्यत् । ताभ्याम् अस्तुत । पिवा इति रथन्तरसाम्नः पिवाई इति बृहत्साम्नः । यद् उ गौतमो
ऽपश्यत् तस्माद् गौतमस्य मनायें इत्य् आख्यायते ॥ १५९ ॥
१ य-वर्जम् अन्यत्र गौं ३ वष मां ५ २ ॥ ३४ ॥ ष ॥ ८२ ॥
२ व-ष-वर्जम् अन्यत्र मां ४ सर्वेषु कोशेषु गौं
वसिष्ठस्य जनित्रे प्रजननकामः कुर्वीत । वसिष्ठो वै जितो पशुभिः प्राजायत । ते एते प्रजननी सामनी । बहु' प्रजया
हतपुत्रो ऽकामयत बहु' प्रजया पशुभिः प्रजायेयेति । स एते पशुभिः प्रजायते य एवं वेद । तत् जनित्रम् इति रथन्तरसाम्नः
सामनी अपश्यत् । ताभ्याम् अस्तुत । ततो वै स बहु' प्रजया जानित्राम् इति बृहत्साम्नः । यद् उ वसिष्ठो ऽपश्यत् तस्माद् वसि-
ष्ठस्य जनित्रे इत्य् आख्यायते ॥ १६० ॥
एषा कण्डिका व-ष कोशयोर् नास्त्य् एव ॥ १ एवं कोशेषु २ २ ॥ ३५ ॥
पौरुमीढं दक्षोणिधनम् आयुष्यकामः कुर्वीत । तरन्तपुरुमीढौ पुरुमीढस् सामापश्यत् । तेनास्तुत
वै वैतदृशौ माहेयौ मह्या आर्चनानस्यै पुत्रौ । तौ ह यन्तौ अग्निम् ईळिष्वावसे गाथाभिश् शीरशोचिषम् ।
स्त्री पर्यैत्योवाच पुत्रस्य वै त्वस्या उपतपति 'तं स्म मे अग्निं राये पुरुमीढ श्रुतं नरः ॥
चिकित्सतम् इति । तौ ह कुप्यन्ताव् इवोचतुः कथं नावू इत्थं को नाम कुमार इति । सुदीतिर् नामेति । तम् असिस् सुदीतये
ब्रूयाद् इति तं वा अर्वाष उपवपेति । सा हेयं स्त्री श्रद्धाय छर्दिः इत्य् एवाभ्यमृशत् । स तान्तो निरवर्तत । तम् एतेन निध-
देवर्षी मा मन्त्रकृताव् अवोचताम् इत्य् अर्वीष उपोवाप । नेन समैरयत् दक्षायै इति । प्राणा वै दक्षाः । प्राणान् एवास्मिंस्
तौ ह पुनर् आयन्तौ पर्यैत्योवाच यं वै कुमारम् अवोचतम् तद् अदधात् । तद् एतद् गातुविन् नाथवित् साम । गातुं वै स
अर्वीष उपवपेत्य् अयं वै सो ऽर्वीप उपोस्रस् शेत इति । तौ तन् नाथम् अविन्दत । विन्दते गातुं नाथं य एवं वेद । यद् उ
हासाध्व् इव कृत्वा मेनाते । ताव् अकामयेताम् उद् इत इयाव पुरुमीढो ऽपश्यत् तस्मात् पौरुमीढं दक्षोणिधनम् इत्य् आख्यायते
गातुं नाथं विन्देवहि सम् अयं कुमारो जीवेद् इति । स एतत् ॥ १६१ ॥
१ यरलश °नि° आर्चनानसमस्यै ४ २ ॥ ३६ ॥ ष ॥ ८३ ॥
२ १ यरलश आर्चनानसस्यै वष ३-३ ? कोशेषु तस्मै
जमदग्नेस् सप्ताहम अभिचरन् वा भ्रातृव्यवान् वा कुर्वीत । एषां सप्तसप्तैकाहनि ग्राम्याणां पशूनां हन्याम् इति । स एतत्
जमदग्निर् ह वै माहेनानां पुरोहित आस । तान् ह विशेनाल्या- सामापश्यत् । तेनास्तुत । ततो वै स तेषां सप्तसप्तैकाहनि ग्राम्याणां
दधौ । त उ हैनम् उपजहिंसुः । स हेक्षांचक्रे कथं न्व् अहम् पशूनाम् अहन् । तयो एवैषाम् एतद् घ्नन्ति । तद् उ भ्रातृव्य-