जैमिनीय ब्राह्मण (सामवेद का प्राचीनतम गूढ़ ब्राह्मण ग्रन्थ - सरस्वती विहार संस्करण)

[३२ ] जैमिनीयब्राह्मणम् [ १.११५

अष्टाक्षरा गायत्री । 'तेन गायत्र्यै नैति ॥ स्वरेण संपाद्योद्गायेत् । एतद् वै साम्नस् स्वं यत् स्वरः ।
साम्नो ऽन्तर्र अरण्यनापत्यं' । यो ह वै साम्नो ऽन्तर्र अरण्यम् स्वेनैवैनत् तत् समृद्धयति' । एतद् वै साम्नो ऽन्नाद्यं यत् स्वरः।
अवैति सर्वज्यानिं वा जीयते प्र वा मीयते । एतद् ध वै साम्नो अन्नाद्येनैवैनत् तत् समृद्धयति' । एतद् वै साम्न आयतनं यत्
ऽन्तर्र अरण्यं यत् प्रस्तुतम् अनभिस्वरितम् आदींयते ॥ स्वरः । आयतनेनैवैनत् तत् समृद्धयति' । एतद् वै साम्नः
प्रियं धाम यत् स्वरः । प्रियेणैवैनत् तद् धाम्ना समृद्धयति ॥ ११२ ॥९
१ ? य ल्२ नोपगन्तवा र ल१ व ष ४-४ एवं कोशेषु °पल्यै
नोपशवंतवा ५ श अष्टा ८ एवं कोशेषु
२-२ ? य यत्तंना व ष यन्नांता ६-६ र ल क्ष नास्ति । व ष ०श्री ९ र ष ॥ ४७ ॥
३ ? क्ष ०तोम्ये ७ ? य र ०पेल्यं ल ०पैल्यं व ष
देवान् वै यज्ञस्याहुतिर् नागच्छत् । स प्रजापतिर् ऐक्षत यो वै दुग्धाम् दुग्धम् उपैति न स आप्यायते । अथ यो
कथं नु देवान् यज्ञस्याहुतिर् गच्छेदिति । स एते द्वे अक्षरे ऽदुग्धाम् दुग्धम् उपैति स आप्यायते । अदुग्धाम् वा एष
गायत्र्या उदभिदत् । स एव द्व्यक्षरो वषट्कारो ऽभवत् ततो दुग्धम् उपैति य एते अक्षरे उपैति । तस्माद् एते अक्षरे नोपो-
वै देवान् यज्ञस्याहुतिर् अगच्छद् । अन्नं वै वषट्कारः । अन्न्य त्त्ये' । यस्य वै सर्वा 'गायति गीयते सर्वस्यैत्स्य् अधिगभ्यते ।
अद्नं य एवं वेद ॥ यस्यो नागीयत ईश्वरो रूक्षो भवितोः । अन्यतरद् अक्षरम्
इन्द्रो वृत्राय वज्रम् उदयच्छद् । तस्यैते अक्षरे चक्राव् आस्ताम् । अवगृह्य वाचं चतुर्विंशीम् उपायान् । नास्योनीं गायत्री गीयते
वज्रो वा एषः । य एते निस्पृशेद् वज्रं निस्पृशेत् ॥ नि च स्पृशति न च ॥ ११३ ॥९
१ ? य र इदरिवदए व ष उदरिवदए ४ श तस्य स्यमस्य्
क्ष इदर्भिदत् ५-५ ? ल गयतीभियेते व ष ७ ? यक्ष नास्येना ल तास्योना
२ कोशेष्व् अधिपाठः तद् गायतीतियते व ष तामस्याना
३ ? व ष नोनेवोवेत्य क्ष नोक्ये ६ ? ल२ सर्वस्यामी गृहे व ष सर्व- ८ व ष गायती
९ र ष ॥ ४८ ॥
यो वा अंशुम् एकाक्षरं 'वेदाङ्गाद् एव श्रेष्ठस् स्वानां भवति । अनु यज्ञस् स्रवति' यज्ञम् अनु यजमानो यजमानम् अनु प्रजाः ॥
अथो सह एव तस्यै जनताया उद्गायाति । वाग् वा अंशुर् एका- सख्यश्वो ह स्माह तैग्मायुषिः क उ स्विद् अथ रसदिहाव् उरसि
क्षरः । तद् एष गायत्रम् । गायत्र्यै प्रस्तुतायै यद् आदिर् उत्तरम् निस्मृदिय्यत इति । एते ह वै रसदिहौ ये एते गायत्र्या उत्तमे
अक्षरं स' स्थाणुः । यस् तद् उद्गायन्न् आरभते स्थाणुम् आर- अक्षरे । यस् ते उद्गायन्न् आरभते रसदिहाव् उरसि निस्मृदते ।
भते । य एनं निर्हरति गायत्रीं छिद्रां करोति । गायत्रीं छिद्राम् य उ एने निर्हरति गायत्रीं छिद्रां करोति । गायत्रीं छिद्राम् अनु
यज्ञस् स्रवति यज्ञम् अनु यजमानो यजमानम् अनु प्रजाः ॥ ११४ ॥५
१-२ रश नास्ति ३ क्ष द्रवति ५ र ष ॥ ४९ ॥
२ कोशेषु असं- ४ श ०हा
तानि सर्वाण्य् अक्षराण्यू उद्धृत्य वाचं दध्यात् । वाग् वै प्रतिहरति । प्रस्तूयमानं मनसा प्रतिहिंकुर्यात् । अपान्य वाक्
ब्रह्म । तद् यथा चर्मणा कृतिकण्टकान् प्रवृणुयातीयाद् एवम् इति ब्रूयात् । तथा साम्नो नावच्छिद्यते नार्तिम् आर्छति । यो
एवैतद् वाचा ब्रह्मणा यज्ञैस्याणुं प्रसृद्य' स्वस्त्य् अतिक्रामति वा अक्षरम् अंशुमद् वेद वहन्त्य् एनम् अंशुमतीस् संयुक्ताः ।
नार्तिम् आर्छति ॥ वाग् वा अक्षरम् । तस्यै प्राण एवांशुः । वहन्त्य् एनम् अंशु-
अव वा एतत् प्रतिहर्ता सांम्नश् छिद्यते यद् गायत्रस्य न मतीस् संयुक्ता य एवं वेद ॥ ११५ ॥८
१ ? र आदिल कुदि व ष कीद ५ य ०मृद्यं रश ०मर्य ल समृद्धय ८ र ष ॥ ५० ॥ य हरिः ओम् ॥
२ ? कोशेषु कन्दकान् ६-६ य र श साम्न छिद्यते व ष शुभमस्तु ॥ व ष हरिः ओम् ॥ शुभ-
३ व श व्यां साम्नचिन्युद्यते मस्तु ॥ श्रीगुरुभ्यो नमः ॥ जैमिन्या-
४ व ष यज्ञस्य ७ व ष अधिपाठः एव चार्याय नमः ॥ तलवकाराय नमः ॥