हितोपदेशः (हिन्दी अनुवाद सहित)

हितोपदेशः (हिन्दी अनुवाद सहित)
नारायण पण्डित द्वारा
स्रोत: हितोपदेशः (हिन्दी अनुवाद सहित) · चौखम्बा विद्याभवन · 2017 (उद्गम)
DevanagariHindipublished302 पृष्ठ
पृष्ठ 189, कुल 302 में से
संदर्भ में पढ़ेंपृष्ठ 189
- २४ ] मीठे भाषणसे मूर्खकी प्रसन्नता १६९
पश्य,—
प्रत्यक्षोऽपि कृते दोषे मूर्खः सान्त्वेन तुष्यति ।
रथकारो निजां भार्यां सजारं शिरसाऽकरोत्' ॥ २४ ॥
देखो—मूर्ख सामने किये हुए दोषको देख कर भी मीठे मीठे वचनोंसे प्रसन्न
हो जाता है, जैसे एक बढ़ईने यारसमेत अपनी स्त्रीको सिर पर धर लिया' ॥२४॥
राजोक्तम्—'कथमेतत् ?' । शुकः कथयति—
राजा बोला—'यह कथा कैसे है?' तोता कहने लगा—
कथा ७
[ एक बढई, उसकी व्यभिचारिणी स्त्री और यारकी कहानी ७ ]
'अस्ति यौवनश्रीनगरे मन्दमतिर्नाम रथकारः । स च
स्वभार्यां बन्धकीं जानाति । जारेण समं स्वचक्षुषा नैकस्थाने
पश्यति । ततोऽसौ रथकारः 'अहमन्यं ग्रामं गच्छामि' इत्यु-
क्त्वा चलितः । कियद्दूरं गत्वा पुनरागत्य पर्यङ्कतले स्वगृहे
निभृतं स्थितः । अथ 'रथकारो ग्रामान्तरं गतः' इत्युपजात-
विश्वासः स जारः संध्याकाल एवागतः । पश्चात्तेन समं
तस्मिन्पर्यङ्के क्रीडन्ती पर्यङ्कतलस्थितस्य भर्तुः किंचिदङ्गस्पर्शा-
त्स्वामिनं मायाविनमिति विज्ञाय विषण्णाऽभवत् । ततो जारेणो-
क्तम्—'किमिति त्वमद्य मया सह निर्भरं न रमसे ? विस्मितेव
प्रतिभासि मे त्वम्' । तयोक्तम्—'अनभिज्ञोऽसि । मम प्राणेश्वरो
येन ममाकौमारं सख्यं सोऽद्य ग्रामान्तरं गतः । तेन विना
सकलजनपूर्णोऽपि ग्रामो मां प्रत्यरण्यवद्भाति । 'किं भावि,
तत्र परस्थाने, किं खादितवान्, कथं वा प्रसुप्तः' इत्यस्मद्धृदयं
विदीर्यते ।' जारो ब्रूते—'तव किमेवं स्नेहभूमी रथकारः ?'
बन्धक्यवदत्— 'रे बर्बर ! किं वदसि ?
'यौवनश्रीनगरमें मंदमति नाम बढ़ई रहता था, और वह अपनी स्त्रीको
व्यभिचारिणी समझता था । पर यारके संग अपनी आँखोंसे एक स्थानमें नहीं देखता
था । बाद यह बढ़ई “मैं दूसरे गाँवको जाता हूँ” यह कह कर चला गया ।
थोड़ी दूर जा कर और फिर लौट आ कर पलंगके नीचे अपने घरमें छुप कर