सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
हितोपदेशः (हिन्दी अनुवाद सहित)

हितोपदेशः (हिन्दी अनुवाद सहित)

नारायण पण्डित द्वारा

स्रोत: हितोपदेशः (हिन्दी अनुवाद सहित) · चौखम्बा विद्याभवन · 2017 (उद्गम)

DevanagariHindipublished302 पृष्ठ

पृष्ठ 189, कुल 302 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 189
  • २४ ] मीठे भाषणसे मूर्खकी प्रसन्नता १६९
    पश्य,—
    प्रत्यक्षोऽपि कृते दोषे मूर्खः सान्त्वेन तुष्यति ।
    रथकारो निजां भार्यां सजारं शिरसाऽकरोत्' ॥ २४ ॥
    देखो—मूर्ख सामने किये हुए दोषको देख कर भी मीठे मीठे वचनोंसे प्रसन्न
    हो जाता है, जैसे एक बढ़ईने यारसमेत अपनी स्त्रीको सिर पर धर लिया' ॥२४॥
    राजोक्तम्—'कथमेतत् ?' । शुकः कथयति—
    राजा बोला—'यह कथा कैसे है?' तोता कहने लगा—
    कथा ७
    [ एक बढई, उसकी व्यभिचारिणी स्त्री और यारकी कहानी ७ ]
    'अस्ति यौवनश्रीनगरे मन्दमतिर्नाम रथकारः । स च
    स्वभार्यां बन्धकीं जानाति । जारेण समं स्वचक्षुषा नैकस्थाने
    पश्यति । ततोऽसौ रथकारः 'अहमन्यं ग्रामं गच्छामि' इत्यु-
    क्त्वा चलितः । कियद्दूरं गत्वा पुनरागत्य पर्यङ्कतले स्वगृहे
    निभृतं स्थितः । अथ 'रथकारो ग्रामान्तरं गतः' इत्युपजात-
    विश्वासः स जारः संध्याकाल एवागतः । पश्चात्तेन समं
    तस्मिन्पर्यङ्के क्रीडन्ती पर्यङ्कतलस्थितस्य भर्तुः किंचिदङ्गस्पर्शा-
    त्स्वामिनं मायाविनमिति विज्ञाय विषण्णाऽभवत् । ततो जारेणो-
    क्तम्—'किमिति त्वमद्य मया सह निर्भरं न रमसे ? विस्मितेव
    प्रतिभासि मे त्वम्' । तयोक्तम्—'अनभिज्ञोऽसि । मम प्राणेश्वरो
    येन ममाकौमारं सख्यं सोऽद्य ग्रामान्तरं गतः । तेन विना
    सकलजनपूर्णोऽपि ग्रामो मां प्रत्यरण्यवद्भाति । 'किं भावि,
    तत्र परस्थाने, किं खादितवान्, कथं वा प्रसुप्तः' इत्यस्मद्धृदयं
    विदीर्यते ।' जारो ब्रूते—'तव किमेवं स्नेहभूमी रथकारः ?'
    बन्धक्यवदत्— 'रे बर्बर ! किं वदसि ?
    'यौवनश्रीनगरमें मंदमति नाम बढ़ई रहता था, और वह अपनी स्त्रीको
    व्यभिचारिणी समझता था । पर यारके संग अपनी आँखोंसे एक स्थानमें नहीं देखता
    था । बाद यह बढ़ई “मैं दूसरे गाँवको जाता हूँ” यह कह कर चला गया ।
    थोड़ी दूर जा कर और फिर लौट आ कर पलंगके नीचे अपने घरमें छुप कर