हस्त्यायुर्वेद: गजशास्त्र (पालकाप्य मुनि - सम्पूर्ण गज-चिकित्सा, शरीर-रचना एवं मत्त-गज प्रबन्धन)
Hastyayurveda Gajashastra of Palakapya Muni with Commentary
पालकाप्य मुनि (सम्पादक: पं. शिवदत्त शर्मा) द्वारा
पृष्ठ 17, कुल 742 में से
संदर्भ में पढ़ेंहस्त्यायुर्वेदाध्यायविषयानुक्रमः—
[स्तम्भः १]
विषयाः ... अ०
...निर्माणकथनं च ... ... ... ६
...धिकथनं दुर्विरेफिकातिविरे-
चितलक्षणकथनं च ... ... ... ७
भेदेन भक्षणयोग्यशुष्काईयवस-
कथनम् ... ... ... ... ८
सूचक लक्षणकथनं तद्भेदेन मरणाव-
च... ... ... ... ९
कल्पनाप्रकारकथनं तयोयोग्यायोज्य-
आदिकथन मयोग्य कालावस्थयोर्दन्त-
करणेऽमात्यव्यसनादिकथनं च । दन्त-
थनं कल्पनाकरणयोग्यदन्तकथनं
ठकरणकथनमुत्तमादिभेदेन तत्परिमा-
थनं च ... ... ... ... १०
वीर्यविपाककथनं वातपित्तकफादीनां
दीपक रसकथनं च ... ... ... ११
मादिभेदेनेक्षुदानपरिमाणकथनं तद्गु-
धनं च ... ... ... ... १२
तश्च विस्तरेण नस्यदानविधिकथनम् १३
क्षिरोगघ्नश्रीविजयाभिधगुटिकानिर्माणप्र-
यनं रक्तपित्तदाहशामकवर्तिकरणप्र-
थनं प्रपौण्डरीकादिरसक्रियाकथनं नी-
भिधगुटिकाकरणप्रकारकथनं कल्का-
गंञ्जनयोर्विधिकथन मनेकविधेनेत्ररोग-
चिकित्साकथनं च ... ... ... १४
लस्य संवत्सरायनादिवित्रिक्षाभेदेनाने-
तकथनमृतुषट्कभेदेन पिण्डदानकथन-
नादिदानस्नानसेकादिप्रकारकथनं च... १५
ान्नाय जलदाननिषेधानेकेषुविधिहेतु-
सहैतुकमुत्तरंकथनम् ... ... १६
मादकक्षीरसर्पिरादीनामभ्रपाचनमांस-
प्रक्रियाकथनम् ... ... ... १७
क्षीरपानविधिकथनम् ... ... १८
उत्तममध्यमाधमभेदेन सुराया गुणदोष-
सुरापानानन्तरकरणीयं प्रतिपानविधि-
षिद्धकभेदेन गुड़लवणादिमिश्रणकथनं
श्चांक्षादिमिश्रितसुराया विशेषगुणाव-
...च ... ... ... ... १९
नविधानकथनम् षट्कभेदेन तैल्य-
मगलदानकथनं च ... ... २०
[स्तम्भः २]
विषयाः ... अं०
क्षीरस्य सामान्यगुणकथनं गव्यमाहिषा-
यष्टभेदकथनं प्रत्येकं तद्गुणकथनं च ... २१
श्रीगजोत्पत्तिकथनं प्रसङ्गाद्देवदानवयोरु-
द्वुकंथनं मेघांन्भिधैरावणसुतं प्रति शिवदत्त-
वरकथन मषाढ्यां वैद्यकर्तव्यपूजाप्रकारक-
थनं गजारोहणादिकथनं च ... ... २२
विस्तरेण सर्पिस्तैलाद्यनेकद्रव्यदानस्य
प्रत्येकं हेतुगुणकथनम् ... ... २३
स्निग्धास्निग्धातिस्निग्धादीनां प्रत्येकं
लक्षणकथनं विरिक्तदुर्वरिक्तादीनां प्रत्येकं
लक्षणकथनं च ... ... ... २४
यवसस्य भेदद्वयकथनमाहारस्य भेदत्र-
यकथनं देशस्य भेदत्रयकथनं प्रत्येकं तल्लक्ष-
णादिकथनं च ... ... ... २५
वातप्रकृतिकस्य सत्त्वशरीरायुरादिलक्ष-
णकथनं पित्तप्रकृतिकस्य सत्त्वशरीरायुरादि-
लक्षणकथनं कफप्रकृतिकस्य सत्त्वशरीरायुरा-
दिलक्षणकथनं च... ... ... २६
गव्यमाहिषाद्यष्टविधमूत्रकरीषयोः प्रत्येकं
गुणदोषकथनम् ... ... ... २७
लशुनस्योत्पत्तिकथनं मूलबीजादिभेदेन
मधुरतिक्तादितद्रसभेदकथनमनुपानभेदेन त-
द्गुणदोषादिकथनं च ... ... ... २८
पिप्पलीशृङ्गवेरादिमिश्रितलवणदानप्रका-
रकथनं तद्गुणादिकथनं च... ... ... २९
गजानामारण्यकादिभेदचतुष्टयकथनं प्र-
त्येकं तल्लक्षणकथनं च पांशुदानप्रकारकथनं
तद्गुणकथनं च ... ... ... ३०
रसरक्तमांसादिसप्तधातुसमुत्थसप्तमदाव-
स्थाकथनं प्रत्येकं लक्षणकथनं सप्तमावस्थो
प्राप्तस्य मरणागमनकथनं तत्कारणादिक-
थनं च ... ... ... ... ३१
ग्राहस्य नागत्तन्दुकभेदद्वयकथनं नागप्रा-
हस्योत्पत्तिनिदानासाध्यत्वकथनं तन्तुकग्राह-
स्योत्पत्तिनिदानचिकित्सादिकथनम् ... ३२
जलजहस्तिस्वरूपकथनं तत्स्थानस्थलजल-
पानादिना गजानां मरणागमनकथन मष्टमीच-
तुर्दश्यमावास्यासु नदीयज्ञविधानेन तदुद्देश्य-
कवर्लिदानादिकथनं च ... ...