गुप्त अभिलेख संग्रह (जे. एफ. फ्लीट - गुप्त सम्राटों एवं परवर्ती नरेशों के ऐतिहासिक पाषाण व ताम्रलेख)

Here is the transcription of the Mandasor Stone Inscription of Yashodharman and Vishnuvardhana (Malava Samvat 589 / c. 532 CE), preserved in the Corpus Inscriptionum Indicarum, Vol. III (Fleet, 1888), Plate XXII:

---

Header

CORPUS INSCRIPTIONUM INDICARUM, Vol. III, Plate xxii
Mandasor Inscription of Yasodharman and Vishnuvardhana
(The original plate is oriented landscape; the text runs horizontally in 24 lines).

---

Devanagari Inscription Text

सिद्धम् [॥] स जयति जगतां पतिः पिनाकी फण-मणि-रीति-मरीचि-भासितानाम् [।] कर-रुह-किरणैर्ज्जितास्थि-खण्डां सुरुचिर-रूप-चमत्कृतिं दधानः [॥]
शशि-भृत इव शम्भोरर्क-रश्मि-प्रतानः कपपि-कनक-पिङ्गस्तप्त-जाम्बूनदाभः [।] दिशतु शुभ-फलानि प्राप-तारा-तारा-तारा-राविशुद्धो भुवन-भवन-दीपाः कामिनो भानु-मूर्त्तेः [॥]
स्रि-भुवन-जय-धाम धाम-वन्तं प्रकाशं शशि-रुचि-सित-कान्त्या कान्त-मूर्त्तावलम्बी [।] जनयतु तव सिद्धिं लोक-लोकोत्तरोऽयं विरचयतु समृद्धिं सर्व्वतो भानु-बिम्बः [॥]
जयति जगदुपादान-हेतुः स्वभावः प्रवितत-तनुरन्तर्यामिनी सूक्ष्म-मूर्तिः [।] अपरिणमित-नानामूर्ति-भूतात्म-धाता शम-दम-मुनि-गम्यः साङ्ख्य-सिद्धान्ति-गीतः [॥]
अथ जयति जनेन्द्रः श्री-यशोधर्म्म-नामा सुर-पति-सम-वीर्य्यो मेदिनी-मण्डलैशाः [।] प्रह्व-नृपति-किरीट-प्रोल्लसद्रत्न-पाश्वैः समुचित-मणि-राजिः संस्तुतो विप्र-मुख्यैः [॥]
क्षितिमवनत-शत्रुर्भूभुजां श्री-निकेतः सम-विषम-सहानां विष्टरेष्वाससञ्ज [।] पर-हित-विधि-दक्षा दक्षिणस्या दिशोऽस्या धृत-विपुलो-यशः-श्री-भूषितो विष्णुवर्द्धः [॥]
व्यधुष्ट-नृप-पताका-वाहिनी-व्यूह-शालिन्-मुकुट-कनकमिश्रैः पट्टिका-कान्त-चूलैः [।] अविकल-पद-लक्ष्मी-संश्रया भ्राजिष्णु-मूर्त्तिर्नियम-शमित-शत्रुर्विष्णुवर्द्धो जनौघैः [॥]
स जयति जित-भूभृन्मण्डलो लोक-पालः शशिशिखर-जटा-जूटाभ्र-विभ्रान्त-कान्तिः [।] निचित-तर-यशश्च-स्तोमसम्पन्न-देहः प्रभव-सकल-सामन्तानुकम्पी नृपेन्द्रः [॥]
तस्य च नृपति-मुख्यास्यात्म-तुल्य-प्रभावः कुल-विभव-विनीतः प्रांशुरिन्द्रानुकारी [।] भुज-युगल-धराया भर्त्तरुन्मृष्ट-शत्रुर्मति-सचिव-धुरीणो मान-हेतुर्बभूव [॥]
रविरिव रुचिर-तेजा मन्त्र-दृग्ज्ञान-नेत्रः शशधर इव कान्त्या पूरिताशेष-विश्वः [।] वरुण इव गभीरो वीत-दोषोऽभिरामो यम इव जित-दण्डः साधु-वृत्तेषु वश्यः [॥]
स नृप-पति-नियोगी सर्व्व-कार्य्येषु दक्षः स्व-कुल-कुमुद-चन्द्रः कीर्त्तिकान्त-प्रमोदः [।] नय-विनय-विशिष्टः श्री-वराह-प्रणीतः प्रणयि-जन-मनोज्ञो राज-कार्य्येषु युक्तः [॥]
पञ्चसु शतेषु शरदां यातेष्वेकान्न-नवति-सहितेषु [।] मालव-गण-स्थितिवशात्काल-ज्ञानाय लिखितेषु [॥]
फाल्गुन-मास-प्रथिते शुक्ल-पक्षे दिने कृत-सपर्य्ये [।] इदमुदपानं परमं पुण्य-निधिं निर्ममे धीमान् [॥]
अलिकुल-दल-नील-स्वच्छ-विस्तीर्ण-तोयं विविध-कमल-गर्भ-भ्रान्त-भृङ्गोपगीतम् [।] सुर-भवन-निकाशं तृप्त-तर्ष-प्रशान्त्यै जगति सकल-लोकोत्तुङ्ग-तुष्ट्यै विशाले [॥]
विमल-विपुल-तोयं यस्य तीरे तरु-गणाः कुसुम-भर-नताङ्गाः शीतलच्छाय-रूपाः [।] दिशि दिशि परिपीतं सर्व्व-सत्त्वैः समन्ताद्भवतु सुकृत-हेतोर्द्दारिद्र्य-दोष-प्रणाशः [॥]
यावच्छ्रुति-पथ-निपुणैर्गीयते वेद-मार्गः क्षिति-जल-पवनाकाशैः स्थिरा मेदिनी च [।] तावदिदमनुकम्प्यं तोय-पूर्णाशयं स्यान्निखिल-भुवन-हेतोः कीर्त्ति-सम्भोग-सद्म [॥]
उत्कीर्णा गोविन्देन [॥] प्रशस्तिरियमवनि-पतेः कुल-विविध-गुण-विस्तारिणी सुवृत्ता [।] रचिता वासुल-नाम्ना कविना कान्ताक्षरैः स्फुटिता [॥]
प्रणत-नृपति-चूडा-रत्न-दीप्र-प्रभाभिः स्फुरित-रुचिर-पादाम्भोज-युग्मो नृपेन्द्रः [।] अभय-विविध-दानान्निर्ज्जिताशेष-शत्रुः सततमवतु भूमिं विष्णुवर्द्धाभिधानः [॥]
यत्पाद-पद्म-युगलं प्रणमन्ति नित्यं राजान उग्र-बल-विक्रम-चारु-मूर्त्तेः [।] तस्यात्मजेन रचितं गुण-धाम-सद्म कूपं कृतं मुदित-मानव-तृप्त-हेतोः [॥]
यावत्सूर्य्य-शशाङ्कौ दिवि विचरत एव स्थिर-तर-मूर्त्ती [।] तावद्भवतु सुकीर्त्तिः सुदृढा सत्त्व-प्रिया लोके [॥]
यावत्क्षीरोद-तीरे तरव इव रयात्कुसुम-सुरभि-गन्धाः [।] तावत्कीर्त्तिर्नृपाणां भुवन-तल-तते तिष्ठतु स्फार-भासा [॥]
धर्मात्मनां स्थिर-मतेर्विहितस्य कार्य्याद्गोविन्द-नाम्ना घटितं शुभ-रूप-युक्तम् [।] उत्कीर्ण-चारु-पद-पङ्क्ति-मनोज्ञ-मूर्त्तिर्भूयाज्जगत्प्रथित-कीर्त्ति-वितान-हेतुः [॥]
संवत् ५८९ [॥]
सिद्धिरस्तु ॥ श्रीः ॥