सामग्री पर जाएँ
सर्वकोश
गुप्त अभिलेख संग्रह (जे. एफ. फ्लीट - गुप्त सम्राटों एवं परवर्ती नरेशों के ऐतिहासिक पाषाण व ताम्रलेख)

गुप्त अभिलेख संग्रह (जे. एफ. फ्लीट - गुप्त सम्राटों एवं परवर्ती नरेशों के ऐतिहासिक पाषाण व ताम्रलेख)

Inscriptions of the Early Gupta Kings by J.F. Fleet (CII Vol III)

जॉन फेथफुल फ्लीट (Corpus Inscriptionum Indicarum Vol III) द्वारा

DevanagariSanskritpublished691 पृष्ठ

पृष्ठ 265, कुल 691 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 265

THE GUPTA INSCRIPTIONS; NO. 14, PLATE VIII. 59
2 sa jayati vijit-ārttir=Vvīshṇur=atyanta-jishṇuḥ || Tad=anu jayati śaśvat śrī-
parikshipta-vakshâḥ sva-bhuja-janita-vīryô râjarâjâdhirâjaḥ | narapati-
3 bhujagânâṁ mâna-darpp-ôtphaṇânâṁ pratikṛiti-Garuḍ-âjñā[ṁ] nirvvishī[ṁ]
ch=âvakarttâ || Nṛipati-guṇa-nikêtaḥ Skandaguptaḥ pṛithu-śrīḥ chatur-
udadhi-ja(?)l(?)-ântâṁ sphīta-paryanta-dêśâṁ |
4 avanim=avanat-ârir=yaḥ chakâr=âtma-saṁsthâr. pitari sura-sakhitvaṁ
prāptavaty=âtma-śaktyâ || Âpi¹ cha jitam=[ê]va têna prathayanti
yaśâṁsi yasya ripavô=pi âmūla-bhagna-darpâ niva......²
Mlêchchha-dêśêshu ||
5 Kramêṇa³ buddhyâ nipuṇaṁ pradhârya dhyâtvâ cha kṛitsnân=guṇa-dôsha-
hêtūn | vyapêtya sarvân=manujêndra-putrâṁ=llakshmīḥ svayaṁ yaṁ
varayâṁ-chakâra || Tasmin⁴=nṛipê śâsati n=aiva kaśchid=dharmmâd=
apêtô manujaḥ prajâsu |
6 ârttô daridrô vyasanī kadaryô daṇḍ[yô] na vâ yô bhṛiśa-pīḍitaḥ syât ||*
Êvaṁ sa jitvâ pṛithivīṁ samagrâṁ bhagn-âgra-darpâ[n] dvishataś=cha
kṛitvâ | sarvvêshu dêśêshu vidhâya gôptṛi(ptrī)n saṁchintayâ[m-â]sa
bahu-prakâram || Syât=kô=nurūpô
7 matimân=vini(nī)tô mêdhâ-smṛitibhyâm=anapêta-bhâvaḥ | saty-ârjav-audârya-
nay-ôpapannô mâdhurya-dâkshiṇya-yaśô-nvitaś=cha || Bhaktô=nurakto nṛi-
v[i]ś[ê]sha-yuktaḥ sarvv-ôpadhâbhiś=cha viśuddha-buddhiḥ | ânṛiṇya-
bhâv-ôpagat-ântarâtmâ⁵ sarvvasya lôkasya hitê pravṛittaḥ ||
8 Nyây-ârjanê=rthasya cha kaḥ samarthaḥ syâd=arjitasy=âpy=atha rakshaṇê
cha | gôpâyitasy=âpi [cha] vṛiddhi-hêtau vṛiddhasya pâtra-pratipâdanâya ||
Sarvvêshu bhṛityêshv=api saṁhatêshu yô mê praśishyân=nikhilân=
Surâshṭrân | Âṁ jñâtam=êkaḥ khalu Parṇadattô bhârasya tasy=
ôdvahanê samarthaḥ ||
9 Êvaṁ viniśchitya nṛip-âdhipêna naikân=ahô-râtra-gaṇân=sva-matyâ | yaḥ
saṁniyuktô=rthanayâ kathaṁchit samyak-Surâshṭr-âvani-pâlanâya ||
Niyujya⁶ dêvâ Varuṇaṁ pratīchyâṁ svasthâ yathâ n=ônmanasô
babhūvu[ḥ] [|] pūrvvêtarasyâṁ diśi Parṇadattaṁ niyujya râjâ
dhṛitimâṁs-tath-âbhût |(||)
10 Tasy=âtmajô hy=âtmaja-bhâva-yuktô dvidh=êva ch=âtm=âtma-vaśêna nītaḥ |
sarvvâtman=âtm=êva cha rakshaṇīyô nity-âtmavân=âtmaja-kānta-
rūpaḥ |(||) Rūp-ânurūpair=lalitair=vichitraiḥ nitya-pramôd-ânvita-sarva-
bhâvaḥ | prabuddha-padmâkara-padmavaktrô nṛiṇâṁ śaraṇyaḥ śaraṇ-
âgatânâm |(||)
11 Abhavad⁷=bhuvi Chakrapâlitô=sâv=iti nâmnâ prathitaḥ priyô janasya |
sva-guṇair-an-upaskritair=udâtt[ai]ḥ pitaraṁ yaś=cha viśêshayâṁ-chakâra |(||)
Kshamâ⁸ prabhutvaṁ vinayô nayaś=cha śauryaṁ vinâ śaurya-
mah-[â?]rchchanaṁ cha | vâ(?)kya(?)m damô dānam=adinatâ cha


Footnotes

¹ Metre, Aryâ.
² ? nirvachand.
³ Metre, Upajâti of Indravajrâ and Upêndravajrâ.
⁴ Metre, Indravajrâ; and in the next six verses.
⁵ Read âtmâ.
⁶ Metre, Upajâti of Indravajrâ and Upêndravajrâ; and in the next two verses.
⁷ Metre, Vaitâlīya-Aupachchhandasika.
⁸ Metre, Upajâti of Indravajrâ and Upêndravajrâ; and in the next three verses.