गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

६० आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [तैलाधिकारः
एतत्सर्वं समांशं च स्नुह्यर्कपयसा प्लुतम् ।
षड्गुणं सार्षपं तैलं तैलान्मूत्रं चतुर्गुणम् ॥ ३२७ ॥
सर्वं मन्दानले पक्कं ग्राह्यं तैलावशेषकम् ।
हन्त्यष्टादश कुष्ठानि मांसमेदोगतानि च ॥ ३२८ ॥
दुष्टव्रणानि शतानि जीर्णनाडीव्रणानि च ।
हन्ति श्वित्रमसाध्यं च दद्रुपामाविचर्चिकाः ॥ ३२९ ॥
एतत्तैलं सदाऽभ्यङ्गात्कुष्ठव्याधिहरं नृणाम् ।
कुष्ठे कनकक्षीर्याद्यं तैलम् ।
कनकक्षीरी शैलं भार्गी दन्तीफलानि मूलं च ॥३३०॥
जातीप्रवालसर्षपलशुनविडङ्गं करञ्जत्वक् ।
सप्तच्छदार्कपल्लवमूलत्वङ्निम्बचित्रकास्फोटाः ॥ ३३१
गुञ्जैरण्डो बृहतीमूलकसुसराजर्कफलानि ।
कुष्ठं तुम्बरु पाठा मूर्वा मुस्तं निशा च षड्ग्रन्था ॥३३२
एडगजबीजशिग्रुत्र्यूषणभल्लातकाक्षवकाः ।
हरितालमवाक्पुष्पी तुत्थं कम्पिल्लकोऽमृतासङ्गः॥३३३
सौराष्ट्री कासीसं दार्वी त्वक् खर्जिका लवणम् ।
कल्कैरेतैस्तैलं करवीरमूलपल्लवकषाये ॥ ३३४ ॥
सार्षपमथवा तैलं गोमूत्रे चतुर्गुणे साध्यम् ।
कडुकालाभौ स्थाप्यं तत्सिद्धं तेन मण्डलान्यशु ॥३३५
छिन्द्याद्भिषगभ्यङ्गात्कण्डूकोठांश्च विनिहन्यात् ।
पामायां आर्द्रकाद्यं तैलम् ।
आर्द्रकस्यार्कदुग्धस्य स्नुकक्षीरस्य पृथक् पृथक् ॥३३६॥
द्वे द्वे पले तु द्विपलं सिन्दूरं च समाहरेत् ।
भूर्जकर्षविमिश्राणि कटुतैलस्य पाचयेत् ॥ ३३७ ॥
पलानि दश चाभ्यङ्गात्कच्छूरोगविनाशनम् ।
दद्रूरोगे दाव्यद्यं सूर्यपाकतैलम् ।
दार्वीखण्डैः संयुक्तैः कासमर्द्दकसंभवैः ॥ ३३८ ॥