गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

१४ आयुर्वेदौयग्रन्थमाला । [घृताधिकारः
वातव्याधौ शतावरीघृतम् ।
शतावरीमूलशतं द्विद्रोणेऽपां विपाचयेत् ।
अष्टभागावशेषेण घृतप्रस्थं विपाचयेत् ॥ १३० ॥
जीवनीयानि सर्वाणि रास्ना गोक्षुरकं तथा ।
शतपुष्पा वचा कुष्ठं सरलं सपुनर्नवम् ॥ १३१ ॥
चन्दनं तगरं मांसी पद्मकं रक्तचन्दनम् ।
सुरसं नागरं कृष्णा विडं नागरमुत्पलम् ॥ १३२ ॥
एभिरक्षसमैर्भागैः क्षीरं दद्याच्चतुर्गुणम् ।
बृंहणं वातपित्तघ्नं क्षतशोषज्वरापहम् ॥ १३३ ॥
पङ्गनां पृष्ठसर्पिणामर्दितानां च शस्यते ॥
पुंस्त्वोपघातिनां नृणां वन्ध्यानां चैव योजितम् ॥१३४॥
बलवर्णकरं ह्येतदलक्ष्मीघ्नं प्रजाकरम् ।
शतावरीघृतमिदमश्विभ्यां परिकीर्तितम् ॥ १३५ ॥
सारस्वतं घृतम् ।
समूलपत्रामादाय ब्राह्मीं प्रक्षाल्य वारिणा ।
उलूखलेन संक्षुद्य रसं वस्त्रेण गालयेत् ॥ १३६ ॥
चतुर्गुणे रसे तस्मिन् घृतप्रस्थं विपाचयेत् ।
औषधानि च पुष्पाणि तत्रेमानि प्रदापयेत् ॥ १३७ ॥
हरिद्रा मालती चैव त्रिफला च हरीतकी ।
एतेषां पालिकान् भागान् शेषाणां कार्षिकाः स्मृताः१३८
पिप्पल्योऽथ विडङ्गानि सैन्धवं शर्करा वृषम् ।
एतानि तु समालोढ्य शनैर्मृद्वग्निना पचेत् ॥ १३९ ॥
ततः पक्वं विजानीय क्षिप्रं तदवतारयेत् ।
ततः प्राशितमात्रेण बधिरत्वं प्रणश्यति ॥ १४० ॥
सप्ताहोपयोगेन भवेत्कविरसंशयम् ।
घृतं सारस्वतं नाम सरस्वत्या विनिर्मितम् ॥ १४१ ॥