गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

हपुषाव्योषमृद्वीकाचव्यचित्रकसैन्धवैः ॥ ३७ ॥
साजाजीपिप्पलीमूलदीप्यकैर्विपचेद्घृतम् ।
सकोलमूलकरसं सदधिक्षीरदाडिमम् ॥ ३८ ॥
तत् परं वातगुल्मघ्नं शूलानाहविनाशनम् ।
योन्यर्शोग्रहणीदोषश्वासकासारुचिज्वरान् ॥ ३९ ॥
बाहुहृत्पार्श्वशूलं च घृतमेतद्व्यपोहति ।
अग्निवेशाद्रक्तपित्ते वासाद्यं घृतम् ।
समूलपत्रशाखस्य तुलां कुर्यादृषस्य च ॥ ४० ॥
जलद्रोणे विपक्तव्यमष्टभागावशेषितम् ।
कल्केन वृषपुष्पाणामाढकं सर्पिषः पचेत् ॥ ४१ ॥
तत्सिद्धं पाययेद्युक्त्या मधुपादसमायुतम् ।
श्वासं कासं प्रतिश्यायं तृतीयकचतुर्थकम् ॥ ४२ ॥
रक्तपित्तं क्षयं चैव विषं सर्पिर्नियच्छति ।
हारीताद्रक्तपित्ते महावासाद्यं घृतम् ।
वासकस्वरसे सर्पिः पयसा सह पाचयेत् ॥ ४३ ॥
कल्कैर्भूनिम्बकुटजमुस्तयष्ट्याह्वचन्दनैः ।
उदीच्यमधुकैर्युक्तैस्तालिशोत्पलपद्मकैः ॥ ४४ ॥
त्रायन्त्युत्पलमूर्कामर्मर्दयन्त्याश्च पल्लवैः ।
सिताक्षौद्रयुतं हन्याद्रक्तपित्तं सुदारुणम् ॥ ४५ ॥
पित्तं कासं च गुल्मं च स्वरभेदं हलीमकम् ।
ये चान्ये कीर्तिता रोगा रक्तपित्तकफाश्रयाः ॥ ४६ ॥
तान् सर्वान्नाशयेत्तत्पीयमानं हिताशिनः ।
हारीताद्गुल्मे दशाङ्गं घृतम् ।
यावशूकं वचा व्योषं विडङ्गं कटुरोहिणीम् ॥ ४७
सौवर्चलं हरीतक्यश्चित्रकं चाक्षसंमितैः ।
एभिः पचेद्धृतप्रस्थं दत्वा क्षीरजलाढकम् ॥ ४८ ।