गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

गुटिकाधिकारः ४.] गदनिग्रहः । २३७
अर्शसि चित्रकगुटिकाः ।
चित्रकस्य पलं दत्त्वा पलं चार्धं त्रिवृत्तथा ।
कणाकर्षो गुडस्याष्टौ पलानि समुपाहरेत् ॥ ९६ ॥
विंशतिश्च हरीतक्‍यो गुटिका दश कारयेत् ।
दशमे दशमे चाह्नि त्वेकैकां भक्षयेत् सुधीः ।
मण्डलानि च कण्डूंश्च अर्शांसि ग्रहणीं जयेत् ॥ ९७ ॥
प्रमेहे वामदेवेन कथिता गुटिका ।
कटुत्रिकं वचा मुस्ता विडङ्गं चित्रकं विषम् ।
एतानि समभागानि पथ्या च द्विगुणा विषात् ॥ ९८ ॥
पञ्चत्रिंशद्गुडाद्भागाः क्वाथयेन्मृदुनाग्निना ।
बदरसमाश्च गुटिका कार्या, एषा गुटिका प्रमेहं, आमवातं,
गुल्मं, मन्दाग्निं, हन्ति; विशेषतश्च लालामेहम् ॥
गुग्गुलुगुटिका ।
गुग्गुलु कुडवादद्धं ककुभत्वगयोरजोविडङ्गानि ।
भल्लातकगोक्षुरकौ त्रिवृता त्रिफला द्वितीयार्धम् ॥ ९९ ॥
भुक्त्वैनां गुटिकां यथेष्टचरितः षण्मासयोगात्पुमान्
सव्याधीन्सभगन्दरान्सपिटिकानर्शांसि दुष्टव्रणान् ।
खालित्यं पलितं जरामपि तनोर्जित्वा प्रदीप्तानलः
सौभाग्याप्तसुखो निरामयतनुर्जीवेत्समानां शतम् ॥ १०० ॥
शोफे लघुत्रिफलागुग्गुलुगुटिका ।
गुग्गुलुस्त्रिफला कृष्णा पञ्चनेत्रत्रिभागिकाः ।
गुटिकाः शोषगुल्मार्शो भगन्दरवतां हिताः ॥ १०१ ॥
वातव्याधौ पृथुत्रिफलाद्या गुग्गुलुगुटिका ।
त्रिफला हपुषा मुस्तं चविका चित्रकः शठी ।
यवानीग्रन्थिकव्योषसौवर्चलदुरालभाः ॥ १०२ ॥
अजमोदा विडङ्गं च दाडिमं साम्लवेतसम् ।
बाष्पिका पौष्करं दारु त्वगेलापत्रकेसरम् ॥ १०३ ॥