गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

गुटिकाधिकारः ४.] गदनिग्रहः । २३१
क्षीणस्यानिलजानि हन्ति सहसा सर्वप्रमेहांस्तथा
नाम्ना त्रोटहरी गुटी च विजया लोके च या विश्रुता ॥३६॥
कासे चन्द्रप्रिया गुटिका ।
चन्द्रप्रिया लोमशगन्धवत्यौ कटुत्रिकं तिक्तकरोहिणी च ।
भूनिम्बभार्ग्यौ गिरिमल्लिका च समानभागं खलु सर्वद्रव्यम् ।
वासारसेनाथ गुटी विधेया सुदुस्तरं चाशु निहन्ति कासम् ॥३७
मुखरोगे खदिरगुटी ।
जातीफलैलादलकुङ्कुमानि
लवङ्गकङ्कोलकपष्कराणि ।
वराङ्गकर्पूरयुतान्यमूनि
समानि भागानि निशाकरस्य ॥ ३८ ॥
भागद्वयं स्यान्मृगनाभिजायाः
सपूतिकायः खलु तुर्यभागः ।
षष्टिर्विभागाः खदिरस्य सारात्
भागत्रयं तत्र वरस्य दद्यात् ॥ ३९ ॥
एकीकृतं घृष्टसुचन्दनेन
सुकामिनीहस्ततलैः प्रमर्द्य ।
सुवासितं पुष्पचयैः सुगन्धै-
र्वटी कृता स्यान्मुखरोगहन्त्री ॥ ४० ॥
स्त्रीणां प्रमोदं विपुलं ददाति
मुखं सुगन्धं विशदं करोति ।
युवातिरेतः सुभगो जनानां
घ्राणप्रियः स्याद्वतिकामिनीनाम् ॥ ४१ ॥
कण्ठं विपञ्चीनिनदेन तुल्यं
करोत्यसौ खादिरसंज्ञका वटी ॥ ४२ ॥