गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

घृताधिकारः १] गदनिग्रहः । २०९
सूर्पपर्णीयुतैरेभिर्महाकल्याणकं परम् ।
बृंहणं सन्निपातघ्नं पूर्वस्मादधिकं गुणैः ॥ ४२ ॥
विसर्पे महागौरं घृतम् ।
क्षीरवृक्षप्रवालानि कुमुदान्युत्पलानि च ।
सौगन्धिकानि पद्मानि शालूकानि बिसानि च ॥ ४३ ॥
मृणालकुशकासेक्षुदर्भगुन्द्रेक्षुवालिकाः ।
नलवेतसकुम्भीकनालीसर्ज्जार्जुनखनाः ॥ ४४ ॥
कदलीपत्रशेवालकसेरुघोटकानि च ।
परूषकमधूकानि श्रीपर्ण्याममलकानि च ॥ ४५ ॥
लामज्जकं चन्दनं च विदारीञ्च शतावरी ।
समङ्गा धातकी रोध्रं जीवनीयानि यानि च ॥ ४६ ॥
शीतवीर्यांस्तु ये केचिज्जलजानूपसंश्रिताः ।
एतत्सम्भृत्य सम्भारं क्षीरद्रोणेषु सप्तसु ॥ ४७ ॥
पचेन्निस्स्राव्य तच्छीतं मन्थानेन विमन्थयेत् ।
यत्ततो जायते सर्पिस्तत्पचेत्पुनरेव तु ॥ ४८ ॥
द्रव्यैस्तैरेव पूर्वोक्तैः शनैर्मृद्वग्निना भिषक् ।
हन्यादेतद्विसर्पांस्तु सर्वधातुश्रितान् व्रणान् ॥ ४९ ॥
तोयमग्निं यथा दीप्तं नाम्ना गौरं घृतं महत् ।
सप्ताङ्गं घृतम् ।
शङ्खपुष्पीगुडूच्युग्राशतावर्यरुवल्लिकाः ॥ ५० ॥
मलपूं ब्रह्मसोमां च कल्कीकृत्य घृतं पचेत् ।
दुग्धं चतुर्गुणं दत्त्वा वातश्लेष्महरं च तत् ।
मेधाकरं तथाऽयुष्यं सप्ताङ्गमिति कीर्तितम् ॥ ५१ ॥
अष्टाङ्गं घृतम् ।
मण्डूकीं सवचां सशङ्खकुसुमां ब्राह्मीं गुडूचीं तथा
श्वेतां बाकुचिकां शतावरियुतां सब्रह्मसौवर्चलाम् ।