गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

१८० आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [ आसवाधिकारः
ग्रहण्यां बीजकासवः ।
बीजकात्षोडशपलं त्रिफलायाश्च विंशतिः ॥ १७२ ॥
द्राक्षायाः पञ्च लाक्षायाः सप्त द्रोणे तथाऽम्भसि ।
साध्यं पादावशेषे च पूतशीते प्रदापयेत् ॥ १७३ ॥
शर्करायास्तुलां प्रस्थं क्षौद्रं दद्याच्च कार्षिकम् ।
व्योषव्याघ्रनखोशीरं क्रमुकं सैलवालुकम् ॥ १७४ ॥
मधुकं कुष्ठमित्येतच्चूर्णितं घृतभाजने ।
यवेषु दशरात्रस्थं ग्रीष्मे, द्विः शिशिरे स्थितम् ॥ १७५ ॥
पिबेत्तद्ग्रहणीपाण्डुरोगार्शःशोफगुल्मनुत् ।
मूत्रकृच्छ्राश्मरीकुष्ठकामलासन्निपातनुत् ॥ १७६ ॥
अर्शसि पील्वासवः ।
द्रोणं पीलुरसस्य वस्त्रगलितं न्यस्तं हविर्भाजने
युञ्जीत द्विपलैर्मदामधुफलाखर्जूरधात्रीफलैः ।
पाठामाद्रिदुरालभाम्लविदुलव्योषत्वगेलोल्लकैः
स्पृक्काकोललवङ्गवेल्लचपलामूलाथिकैः पालिकैः॥१७७॥
गुडशतविनियोजितं निवाते
निहितमिदं प्रपिबेच्च पक्षमात्रात् ।
निशमयति गुदाङ्कुरान्सगुल्मा-
ननलबलं प्रबलं संविधत्ते ॥ १७८ ॥
रक्तपित्ते उशीरासवः ।
उशीरं पद्मकं रोध्रं प्रियङ्गुं नीलमुत्पलम् ।
प्रपौण्डरीकं काश्मीरं ह्रीबेरं धन्वयासकम् ॥ १७९ ॥
सेव्यं किराततिक्तं च पटोलं काञ्चनारकम् ।
पद्मं शाल्मलिनिर्यासं न्यग्रोधोदुम्बरं शठीम् ॥ १८० ॥
मञ्जिष्ठां पर्पटं जम्बू भागानैतान्पलोन्मितान् ।
सूक्ष्मचूर्णीकृतान् दद्याद्राक्षायाः पलविंशतिम् ॥ १८१ ॥
धातक्याः षोडशपलं तोयद्रोणे विनिक्षिपेत् ।