गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

१३६ आयुर्वेदग्रन्थमाला । [ गुटिकाधिकारः
गुडूच्याः कारयेत्क्वाथमर्धे शिष्टेऽथ वारिणि ।
क्षिप्त्वा पुरं नवे भाण्डे स्थापयेद्रजनीमथ ॥ ३७८ ॥
आतपेनैव तीव्रेण कौशिकं परिशोषयेत् ।
शुष्कस्य तु पलान्यष्टौ तावन्मानं शिलाजतु ॥ ३७९ ॥
ताप्यचूर्णात्पलं चैकं द्वे पले मधुसर्पिषोः ।
एकीकृतं सुसंक्षुद्य लिह्यात्तं त्रिफलाम्बुना ॥ ३८० ॥
तनुना मुद्गयूषेण जाङ्गलानां रसेन च ।
जीर्णे यूषेण भुञ्जीत पुराणं शालिषष्टिकम् ॥ ३८१ ॥
यथारोगं यथासात्म्यं रसैर्यूषैश्च संस्कृतैः ।
त्रिसप्ताहप्रयोगेण वातरक्तं सुदारुणम् ॥ ३८२ ॥
निहन्ति वीर्यतः शीघ्रं कुष्ठरोगं व्रणानपि ।
छिन्नभिन्नांश्च संधत्ते दरिद्र इव कन्थडीम् ॥ ३८३ ॥
गण्डमालायामष्टाचत्वारिंशत्संज्ञा गुग्गुलुगुटिका ।
त्रिकटुत्रिफलामुस्तं कुटजं गजपिप्पलीम् ।
त्वगेलापत्रहपुषाग्रन्थिकं जीरकद्वयम् ॥ ३८४ ॥
विडङ्गं चित्रकं पाठां त्रायमाणां दुरालभाम् ।
पटोलेन्द्रयवान् दारु पञ्चैव लवणानि च ॥ ३८५ ॥
यवानीं बाष्पिकां भार्गीं हरिद्रे सारिवाद्वयम् ।
दाडिमं पौष्करं धान्यं वचां क्षारद्वयं तथा ॥ ३८६ ॥
पिप्पलीं चाजमोदं च तिन्तिडीकाम्लवेतसम् ।
तुम्बरूणि च सर्वाणि कार्षिकाण्युपकल्पयेत् ॥ ३८७ ॥
सूक्ष्मचूर्णीकृतेष्वेषु पलानि दश पञ्च च ।
महिषाक्षस्य मतिमान् तत्पादेन च माक्षिकम् ॥३८८॥
अष्टचत्वारिंशत्संज्ञः कृष्णात्रेयेण भाषितः ।
गण्डमालापचीग्रन्थिमुकमुन्मिणगद्गदान् ॥ ३८९ ॥
श्वयाढ्यवातशोफांश्च मन्यास्तम्भं तथार्दितम् ।
अश्रींसि च प्रमेहांश्च स्थौल्यदोषगुदामयान् ॥ ३९० ॥